104 
NICOLAS LEBLANC. 
akademie in 1789 eene belooning van 12.000 livres uitloofde voor 
den man , die het sints langen tijd gezochte raadsel van de bereiding 
van soda uit keukenzout oplossen zou. 
Gesteund door den hertog van Orleans , die het noodige geld voor- 
schiet, zet LEBLANC zijne proefnemingen voort ; in het laboratorium van het 
College de France , waar darcet hoogleeraar is, onderwerpt hij zijnen 
arbeid herhaaldelijk aan het oordeel van dezen scheikundige. Den 2 7 sten 
Maart 1790 wordt de vrucht van dezen arbeid in een verzegeld papier 
ten kantore van den notaris brichard te Parijs voor de toekomst 
bewaard. 1 In dit stuk wordt woordelijk beschreven , hoe het keuken- 
zout door ongeveer evenveel sterk zwavelzuur moet worden ontleed , 
hoe het hierbij gevormde glauberzout door sterke verhitting van elk 
spoor van zwavelzuur bevrijd en eindelijk met het halve gewicht 
krijt en een vierde van zijn gewicht aan fijne houtskool moet wor- 
den gegloeid. Trekt men de gegloeide stof met water uit, dan wordt 
de gevormde soda hierin opgelost. 
In den strijd , dien deze soda-bereiding heden ten dage voeren moet , 
heeft zij eenen niet te versmaden bondgenoot in het zoutzuur , het- 
welk bij het eerste gedeelte der bewerking , de verhitting van het 
keukenzout met zwavelzuur , wordt gevormd. Ook leblanc wist hiervan 
onmiddellijk voordeel te trekken. Om het »zeezuur” (zoo noemt hij 
het zoutzuur) zoo goed mogelijk te gebruiken , stelt hij voor het zoo 
spoedig mogelijk met ammonia in aanraking te brengen , waarmede het 
zich dan tot salammoniak (chloorammonium) verbindt. Hier ter plaatse 
behoort wel te worden medegedeeld, dat leblanc eenige jaren later 
de aandacht vestigde op het groote belang van ammoniakverbindingen 
voor de voeding der planten, en aanwees, dat vele meststoffen haar 
waarde als zoodanig aan de langzame ontwikkeling van ammonia en 
ammoniakverbindingen te danken hebben. 
Het lang nagejaagde doel was dus bereikt. Ook de pogingen om 
in het groot uit te voeren, hetgeen onderzoek en studie hadden ge- 
leerd , om de jarenlange inspanning te zien bekroonen door den bloei 
1 Dit verzegeld papier is ongeveer zes en zestig jaar gesloten gebleven. In 1856 heeft 
het gediend om de verdiensten van leblanc zoo helder mogelijk in het licht te stellen. 
De erfgenamen van dizè (zie in den tekst) maakten toen voor dezen aanspraak op de 
eer, dat hij en niet leblanc de ontdekker der soda-bereiding zou zijn geweest. Eene 
commissie uit de fransche akademie van wetenschappen stelde dienaangaande een nauw- 
keurig onderzoek in; in haar door wijlen j. b. dumas uitgebracht verslag worden de 
rechten van leblanc gestaafd. 
