1. DE ELECTRlCITElT ALS BEWEEGKRACHT. 
113 
zoodat haar uiteinde zich voor de eene opening van de spiraal be- 
vindt, dan wordt de staaf, zoodra de stroom door de spiraal gaat, 
er ingetrokken. 
Op dit laatste beginsel berust het electro-magnetisch werktuig van 
Page (1850). Daarbij waren twee zulke spiralen aanwezig; in elk 
daarvan was een ijzeren kern een eindweg gestoken , die , als een 
stroom door de spiraal ging , er verder werd ingetrokken. Deze ijzeren 
kernen waren verbonden met een hefboom overeenkomende met de 
balans van een stoommachine. De balans was verbonden met een 
krukstang en kruk, welke laatste aan een as was bevestigd. Door de 
ronddraaiing van deze as werd veroorzaakt , dat de stroom van eenige 
galvanische cellen beurtelings door elk der beide spiralen ging , waar- 
door beurtelings elk der beide kernen verder in de spiraal werd ge- 
getrokken, tengevolge waarvan de balans een heen- en weergaande 
beweging kreeg en de as voortdurend in denzelfden zin bleef ronddraaien. 
Maar reeds vroeger, in 1839, had jacobi te Petersburg een electro- 
magnetisch werktuig gemaakt , waarmede hij een raderbootje in be- 
weging stelde. De electrische stroom werd daarbij verkregen met 128 
cellen van grove (zink in verdund zwavelzuur en platina in salpeter- 
zuur) , en het bootje met 12 personen er in bereikte op de Newa 
een snelheid van 4170 meters per uur. Keizer nicolaas droeg de 
kosten van deze proefneming, ten bedrage van ƒ 30,000. 
Al deze en dergelijke proefnemingen hadden echter geen toekomst , 
omdat het voortbrengen van den electrischen stroom door middel van 
cellen gepaard gaat met een verbruik van de daarin aanwezige metalen en 
vloeistoffen , dat het aldus geleverde arbeidsvermogen te duur maakt. 
Na deze eerste periode , die ik slechts kortelijk heb vermeld , volgde 
eene tweede , welke pas van de laatste twaalf jaren dateert. Zij heeft 
tot uitgangspunt eene allergewichtigste ontdekking , door den beroemden 
Engelschen natuurkundige faraday in 1831 gedaan, waarbij deze eene 
nieuwe wijze van voortbrenging van den electrischen stroom vond. 
Tyndall noemt deze ontdekking den Mont-Blanc van faraday’s wer- 
ken. » Faraday heeft altijd op grootë hoogten gewerkt,” zegt hij, 
»maar nooit een hoogeren top bereikt.” Aangaande deze ontdekking 
schreef faraday zelf op 23 September 1831 aan zijn vriend philipps: 
»I think , I have got hold of a good thing ; but can ’t say. It may 
be a weed instead of a fish , that , after all my labour , I may at 
last pull up.” Maar het was een visch, en wel een van de kostbaarste. 
Om deze door faraday ontdekte stroomen , de zoogenaamde inductie- 
stroomen , aan te toonen , maken wij gebruik van een demonstratie- 
