114 
POPULAIRE NATUURKUNDIGE VOORDRACHTEN. 
galvanometer. Deze bestaat nit een magneet, die om een horizontale 
as kan draaien , en waaraan een lange wijzer loodrecht op de lengte- 
richting van den magneet is bevestigd ; de verplaatsing van dezen 
wijzer- over een verdeelden graadboog is van verre te zien. Om den 
magneet zijn een aantal door een zijden omkleedsel van elkaar afge- 
scheiden windingen van een koperdraad aangebracht , welks uiteinden 
elk met een koperen klemschroef verbonden zijn. Deze klemschroeven 
worden tevens verbonden met de uiteinden van een koperdraad , die 
spiraalsgewijze om een houten holle klos is gewonden. Brengt men 
nu snel een van de polen van een magneetstaaf in deze klos , dan 
ziet men onmiddellijk den wijzer van den galvanometer afwijken , 
waaruit blijkt , dat de ^magneetnaald zich verplaatst heeft ; hetgeen ons 
tot de gevolgtrekking leidt , dat door het insteken van de magneet- 
pool in de klos , in de windingen van den koperdraad een electrische 
stroom is ontstaan Is de magneet in de klos eenmaal in rust, dan 
houdt de stroom in den draad op , en de wijzer van den galvanometer 
keert in den vorigen stand terug. Trekt men nu den magneet snel 
uit de klos, dan wijkt de wijzer in tegengestelden zin af, hetgeen 
bewijst dat weer een stroom is ontstaan, maar thans in tegengestelde 
richting van dien in het eerste geval. Ook deze stroom bestaat slechts 
gedurende het verwijderen van den magneet. Doet men deze proeven 
met de andere magneetpool , dan verwisselen de beide stroomen van 
richting. Heeft men in de klos een ijzeren staaf gebracht en maakt 
men deze magnetisch door bij haar ééne uiteinde een magneetpool te 
brengen , dan ontstaat in de spiraal eveneens een inductiestroom ; 
evenzoo bij het verwijderen van de magneetpool ; ook deze stroomen 
zijn tegengesteld van richting. 
Niet onaardig is het volgende versje , dat men op deze ontdekking 
van faraday heeft gemaakt: 
Around the magnet, faraday 
Ï9 sure, that volta’s lightnings play ; 
But how to draw them from the whire? 
He took a lesson from the heart ; 
’t Is when we meet, ’t is when we part, 
Breaks forth the electric fire. 
Deze inductiestroomen , die bij de vermelde proeven slechts een 
oogenblik duren en vrij zwak zijn , heeft men met zoogenaamde magneto- 
electrische machines of kortweg magneto’s sterker en aanhoudend 
weten voort te brengen. Eene korte beschrijving van een magneto 
met siemen’s klos vinde hier hare plaats. 
