116 
POPULAIRE NATUURKUNDIGE VOORDRACHTEN. 
is , welke met de windingen om de klos van Siemens een enkelen 
gesloten geleider vormt. Is die weekijzeren hoef eens magnetisch ge- 
weest , dan heeft hij , al is het zwak , toch iets van dien magnetischen 
toestand behouden en kan dus als een magneet met zeer zwakke polen 
beschouwd worden. Draait nu de klos daartusschen rond , dan zal de 
ijzeren cilinder zwak magnetisch worden ; daardoor zal in de windingen 
om de klos een zwakke inductiestroom ontstaan ; deze gaat door de 
windingen om den hoef en maakt den hoef sterker magnetisch. Daar- 
door wordt de ijzeren cilinder ook weer sterker magnetisch en de 
inductiestroom eveneens sterker. Na een aantal omdraaiingen is op die 
wijze de weekijzeren hoef tot een sterken magneet gemaakt , die op 
zijn beurt een sterken inductiestroom in de windingen der klos te 
voorschijn roept. Deze gaat nu ook door den in de geleiding opge- 
nomen geleider buiten de machine en kan daar worden aangewend op 
dezelfde wijze als de stroom van een magnetp. 
Ik wensch mij tot deze beschrijving te bepalen , waaruit het be- 
ginsel der dynamo’s duidelijk kan geworden zijn, onder opmerking 
dat tot deze dynamo’s behalve die van Siemens o. a. die van gramme 
behooren. 
Wij gebruiken thans nogmaals onze galvanische cellen en verbinden 
de polen er van met de klemschroeven van een magneto. Onmiddellijk 
zien wij de klos van de magneto snel ronddraaien. Het ijzer van de 
klos is door den stroom der cellen magnetisch geworden ; de polen 
van dien magneet worden door die van de hoefmagneten aangetrok- 
ken , en daar de stroomwisselaar den stroom in de klos op het juiste 
oogenblik van richting doet veranderen , en de polen van de klos daardoor 
eveneens omkeeren, wordt de aantrekking in afstooting veranderd en 
blijft de beweging van de klos in dezelfde richting plaats grijpen. 
Dit geschiedt na elke halve omwenteling , op welke oogenblikken de 
stroom telkens omkeert. 
Men begrijpt , dat als op deze wijze eenmaal een ronddraaiende be- 
weging van een as verkregen is , men verschillende werktuigen met 
deze as verbonden , in beweging kan brengen. Dit is dan ook werkelijk 
toegepast geworden. Naaimachines en andere werktuigen heeft men 
op deze wijze gedreven. In 1881 heeft trouvé op deze manier schroef- 
bootjes bewogen , waarmede hij met eene snelheid van l 1 /^ meter 
per sekonde de Seine opvoer. Te Glasgow zijn dergelijke pleziervaar- 
tuigjes gebouwd, die + 10 kilometers per uur aflegden. Ook op de 
electrische tentoonstelling te Weenen in 1883 was er een aanwezig. 
Velocipèdes heeft men in Engeland ook in beweging gebracht met 
