I. DE ELECTRICITEIT ALS BEWEEGKRACHT. 
117 
een onder de zitplaats geplaatste galvanische batterij , die tevens een 
gloeilampje kon doen lichten. De laatste driejaren zag men in Frankrijk 
door de gebroeders tissandier en door krebs en renard de door den 
stroom eener galvanische batterij gedreven dynamo toepassen tot het 
ronddraaien van de luchtschroef bij een luchtballon. 
Intusschen , zooals reeds hierboven werd opgemerkt , zal deze toe- 
passing, waarbij de galvanische cellen het arbeidsvermogen moeten 
leveren, wel steeds zeer beperkt blijven, omdat de kosten te groot zijn. 
Wij hebben nu de magneto en de dynamo reeds tot tweeërlei doel 
gebruikt : tot voortbrenging van den stroom en tot voortbeweging 
door den stroom. Het denkbeeld ligt voor de hand twee machines 
met elkaar te verbinden , waarvan de eene den stroom voortbrengt 
en de klos der andere door dezen stroom in ronddraaiing wordt ge- 
bracht. Wij hebben daartoe de klemschroeven van twee machines 
slechts paarsgewijze met elkaar door een koperdraad te verbinden , 
en vervolgens de klos van de eene machine snel te draaien ; wij zien 
dan onmiddellijk de klos der andere zich in beweging stellen. Zoo 
belangrijk achtte de beroemde natuurkundige clerk maxwell deze 
proef, dat hij, kort voor zijn dood gevraagd, wat hij voor de grootste 
ontdekking der laatste vijfentwintig jaren rekende , antwoordde : »deze, 
dat de werking der dynamo omkeerbaar is.” 
De eerste proef met de electrische overbrenging van arbeidsver- 
mogen werd genomen door fontaine tijdens de wereldtentoonstelling 
te Weenen in 1883 met twee onderling verbonden Gramme-machi- 
nes, die een kilometer van elkaar verwijderd waren. Een er van 
stond in het gebouw der tentoonstelling en was met een pomp ver- 
bonden ; werd de andere in werking gesteld , dan zette de klos der 
eerste zich in beweging en dreef de pomp. Bekend is het, dat de 
electrische stroom zich met eene snelheid voortplant , vergelijkbaar 
met die van het licht , zoodat het overbrengen van den stroom door 
een goeden geleider van de eene plaats naar de andere als het ware 
onmiddellijk plaats heeft. 
De toepassingen van het besproken beginsel zijn niet uitgebleven. 
Zoo worden in de magazijnen van La belle Jardinière te Parijs de 
naaimachines op de bovenste verdieping door middel van dynamo’s 
in beweging gesteld , waarvan er een in den sous-sol zich bevindt 
en door een stoommachine gedreven wordt. In de grands magasins 
du Louvre worden de naaimachines gedreven door een dynamo , die 
in een gebouw in een andere straat is geplaatst. Aan het station van 
den chemin de fer du Nord te Parijs heeft men een electrische kraan , 
