I. DE ELECTRTCITEIT ALS BEWEEGKRACHT. 
123 
houden van een van beiden bemerkte men geen de minste veran- 
dering in de beweging van de andere. 
Ook op de electrische tentoonstelling te Weenen werden op deze 
wijze tal van werktuigen tegelijk bewogen. Door Edison is de methode 
van stroomverdeeling van deprez op groote schaal toegepast om enkele 
wijken van New T York van eenige centraalpunten uit electrisch te 
verlichten. 
Men ziet, welk een vooruitgang het overbrengen van arbeidsver- 
mogen door den electrischen stroom gemaakt heeft. Geen wonder dat 
allerlei grootsche plannen in verschillende hoofden zijn ontstaan. Ik 
noem daarvan alleen dat van den bekenden Engelschen ingenieur 
bessemer, die in 1882 een plan publiceerde om Londen te verbinden 
met de dichtst bij zijnde steenkolenmijnen door een koperdraad , die 
genoeg arbeidsvermogen zou overbrengen om alle machines te drijven , 
die thans te Londen door stoom worden bewogen. Volgens dat plan 
zou een koperdraad van 27 millimeters middellijn 84.000 paarde- 
kracht overbrengen. De steenkolen zouden aan de mijn , waar de ver- 
voerkosten wegvallen , niet 1 / 4s van den prijs kosten , die thans te 
Londen betaald wordt; daardoor zou de prijs van het electrisch licht 
en van de beweegkracht belangrijk dalen ; buitendien zou de atmos- 
feer niet langer door rook en gassen verontreinigd worden. Bessemer 
berekent , dat deze wijze van exploitatie met bijberekening van de 
rente van het kapitaal nog voordeelig zou zijn. 
Maar hoe — deze vraag heeft men zich ook gesteld — zal het 
gaan, als eenmaal de steenkolenmijnen zullen zijn uitgeput? Die tijd 
zal nog wel niet spoedig daar zijn ; maar eenmaal zal hij toch komen. 
Dan — heeft men geantwoord — zal het menschdom zijn toevlucht 
moeten nemen tot het arbeidsvermogen , dat de natuur in zoo ruime 
mate aanbiedt , in de eerste plaats tot dat van vallend water. Thans reeds 
is men begonnen dit te gebruiken ; ik haalde er boven enkele voor- 
beelden van aan. In Amerika vooral heeft men op dien weg reeds 
flinke schreden gezet. Te Washington zullen de straten en woonhuizen 
electrisch worden verlicht door arbeidsvermogen van het vallende 
water van de Potomac; eene turbine van 500 paardekracht zal daar- 
door gedreven worden , en door dynamo’s zal dit arbeidsvermogen in 
electrische stroomen worden omgezet , die tot verlichting der stad 
dienst kunnen doen. Te Rochester , in den staat New-York , gelegen 
aan de Geneser , gebruikt de Brush Electric Lightning Company het 
groote verval van water der rivier om twee turbines te drijven , die 
hare beweging door 18 riemschijven overbrengen op de riemschijven 
