124 
POPULAIRE NATUURKUNDIGE VOORDRACHTEN. 
van 18 dynamo’s , van welke elk 40 booglampen kan voeden , waardoor 
de stad en hare omgeving worden verlicht. Evenzoo worden te Bienne 
in Zwitserland twee werkplaatsen van arbeidsvermogen voorzien door 
een waterval te Boujeon op 1250 meters afstand gelegen. 
Verschillende berekeningen zijn gedaan met betrekking tot het op 
verschillende plaatsen in den vorm van vallend water- aanwezig arbeids- 
mogen. Zoo heeft men berekend, dat de rivier de Marne in Frankrijk 
in hare watervallen genoeg arbeidsvermogen bezit om den Chemin de 
fer de 1’Est over zijn geheelen weg te bewegen. De Seine bezit op 
elk van drie plaatsen binnen 10 kilometers afstand van Parijs alleen 
reeds 2000 paardekracht. 
Een stout denkbeeld is dat van sir william Siemens, die in 1876 
den Niagara-waterval bezocht en in 1877 in de Iron and Steel In- 
stitute het denkbeeld van de electrische overbrenging van zijn arbeids- 
vermogen besprak. Elk uur vallen daar 100 millioen ton water van 
een hoogte van 150 voet en ontwikkelen gemiddeld 16 800 000 
paardekracht , zonder ander effect , dan dat het water aan den voet 
van den val er y 9 ° in temperatuur door verhoogd wordt. Dit kolos- 
sale arbeidsvermogen staat bijna gelijk met dat van de steenkolen , 
die door alle gezamelijke stoommachines in 1876 werden gebruikt. 
Siemens zeide toen reeds , dat het , als men de geleiddraden voldoende 
kon isoleeren, mogelijk zou zijn , zonder al te groote massa’s koper- 
draad het arbeidsvermogen van dien waterval naar verschillende plaatsen 
over te brengen. Sedert 1879 wordt de waterval werkelijk electrisch 
verlicht door het arbeidsvermogen aan den val zelven ontleend , en 
sedert 1881 wordt de plaats Niagara-Falls eveneens door den water- 
val van electrisch licht voorzien. 
In vloed en eb hebben wij eveneens een kolossale hoeveelheid ar- 
beidsvermogen beschikbaar. Het denkbeeld is geopperd , dat men 
groote bassins zou aanleggen , die zich gedurende den vloed vullen 
en bij eb zich ledigen en daarbij op turbines werken, die op haar 
beurt weer dynamo’s in beweging brengen. Alleen in het kanaal van 
Severn is volgens professor sylvanus Thompson door vloed en eb zooveel 
arbeidsvermogen aanwezig, dat een vijfde daarvan voldoende zou zijn 
om elke stad in Groot-Brittannië te verlichten en alle werkplaatsen 
van beweegkracht te voorzien. Een grootsch denkbeeld inderdaad , de 
beweging der aarde — waardoor , in verband met de aantrekking 
van zon en maan , eb en vloed ontstaat — aan te wenden om de 
aardbewoners van licht, warmte en beweegkracht te voorzien! Victor 
hugo zou , als hij leefde , de woorden moeten terugtrekken , die hij 
