154 
OESTERCULTUUR ALS VADERLANDSCHE INDUSTRIE. 
I. Wat voor soort van dier is een oester? 
Naast de groote afdeeling der gewervelde dieren onderscheiden de 
zoölogen verschillende andere hoofdgroepen van dieren , die men vroeger 
gewoon was als »ongewervelden” samen te vatten. De zoogenaamde 
Weekdieren nemen onder deze een zeer gewichtige plaats in , op welke 
hnn hooge organisatie hun recht geeft; onder hooge organisatie ver- 
staat men het verschijnsel , dat het lichaam uit talrijke werktuigen 
(organen) is samengesteld , zoodat een afzonderlijk instrument voor elke 
of althans de meeste der verrichtingen van het lichaam aanwezig is. 
In dit opzicht wijken echter de verschillende weekdieren nog weer 
aanmerkelijk van elkander af, zoodat het mogelijk (en voor de weten- 
schappelijke behandeling zelfs noodzakelijk) is geworden de hoofdaf- 
deeling in klassen te splitsen. Tot een dezer klassen van weekdieren 
behoort de oester. Het is de klasse der Plaatkieuwige Weekdieren ; 
met de andere weekdieren hebben deze het bezit van een week , zijdelings 
symmetrisch lichaam gemeen , dat bij alle ingesloten wordt door een 
omvangrijke verdubbeling van een gedeelte van de huid (den zooge- 
naamden mantel) , die de eigenschap bezit aan het oppervlak kalk af 
te scheiden en op die wijze aan allerhande vormen van hoorns en 
schelpen het aanzijn te geven. Terwijl dit kalken huis zich bij eene 
andere klasse , waartoe de welbekende slakken behooren , als een ge- 
wonden hoorntje vertoont, hebben de plaatkieuwigen zoogenaamde 
» schelpen”; twee min of meer gewelfde , van binnen natuurlijk holle, 
ronde of langronde schelpstukken zijn aan de eene, gewoonlijk lange, 
zijde door een scharnier verbonden , terwijl zij aan de andere zijde 
los zijn en aan een grooter of kleiner gedeelte van het weeke zich 
binnen de schelphelften bevindende lichaam vergunnen zich tot buiten 
de schelp uit te strekken. Den naam » plaatkieuwigen” hebben deze 
weekdieren daaraan te danken , dat zij niet zooals sommige slakken 
longen , noch , zooals andere , druivetrosvormige kieuwen bezitten , 
maar met kieuwen uitgerust zijn , die den vorm van bladen of platen 
hebben , die zich onder den boven reeds vermelden mantel over het 
weeke lichaam van het dier uitbreiden. Voegen wij hier nog bij , dat 
de plaatkieuwigen strikt genomen geen kop bezitten , dan zijn de 
hoofdkenmerken der klasse aangeduid. Men zegt n.1. van een dier , dat 
het een kop heeft, wanneer het van een min of meer duidelijk te 
onderscheiden lichaamsafdeeling voorzien is , aan welke zoowel het 
begin der spijsverteringsorganen (mond) , als althans eenige der zin- 
