OESTERCULTUUR ALS VADERLANDSCHE INDUSTRIE. 155 
tuigen (oogen , ooren enz.) worden aangetroffen ; een dergelijke ver- 
eeniging van deelen zoekt men echter bij de plaatkieuwigen te ver- 
geefs en daarom worden zij vaak als »koplooze” aan de andere van 
een kop voorziene weekdieren (slakken , inktvisschen enz.) tegenover- 
gesteld. 
Is hiermede de plaats van de oester in het dierkundig systeem aange- 
duid , dan willen wij haar thans een weinig nauwkeuriger beschouwen. 
Een gave ongeopende oester is onregelmatig cirkelrond van vorm. Is 
zij drie jaar oud (»de” leeftijd van een oester in een oesterhuis) dan 
is haar middellijn 7 a 9 centimeter lang 1 ; is zij ouder, dan is zij 
gewoonlijk grooter en vooral zwaarder. Beziet men de ongeopende 
oester van beide zijden , dan merkt men aanstonds op , dat de twee 
schelphelften niet aan elkander gelijk zijn ; dit is een eigenaardigheid 
van de oester, die zij slechts met weinige der plaatkieuwige week- 
dieren gemeen heeft. De eene schelp is bol, de andere vlak. De oester 
ligt zoo op den bodem der zee , dat de platte schelp , die het lichtste 
is , naar boven is gekeerd ; bij het openen der schelp wordt deze laatste op- 
geheven. Beide schelpen zijn uit talrijke lagen of platen samengesteld, 
de allerbuitenste laag is de kleinste , de daaronder gelegene worden 
allengs grooter; terwijl deze lagen aan de vlakke schelp bijna vol- 
komen tegen elkander aangedrukt liggen, zijn de vrije randen der 
afzonderlijke platen bij de gewelfde schelp golfswijs gebogen , zoodat 
er telkens kleine ruimten tusschen dezen gebogen rand en de daar- 
onder geplaatste laag open blijven. Niet alleen verzamelt zich in den 
regel veel slik en zand in deze ruimten , zij vormen bovendien de 
geliefkoosde verblijfplaats voor verschillende bewoners uit andere groe- 
pen van lagere dieren. 
Betasten wij een pas gevangen, dus nog goed levende oester, 
dan blijkt spoedig, dat de twee schelphelften met zorg en kracht tegen 
elkander geklemd gehouden worden ; aan de eene zijde zijn zij geheel 
onbewegelijk verbonden , aan de andere , waar de twee schelphelften 
samen een veel scherperen rand vormen , is althans wanneer krach- 
tig geknepen wordt eene kleine bewegelijkheid waarneembaar; vaak 
gelukt het hier een kleinen droppel vocht uit te knijpen. Daar waar 
elke poging om de schelphelften ten opzichte van elkander te be- 
wegen vruchteloos is, bevindt zich het z. g. slot , een scharnier, dat 
1 Huxley zegt 1. c. een oester die één jaar oud is, is ongeveer één éng. duim groot, 
een tweejarige twee, een driejarige drie eng. duim. (Een eng. duim is iets meer dan 25 millim.) 
