OESTERCULTUUR ALS VADËRLANDSCHE INDUSTRIE. 
165 
en deze draalt niet met aan dit commando te gehoorzamen. Aange- 
zien dit proces — of deze reeks van processen — telkens en telkens 
in dezelfde volgorde en op dezelfde wijze plaats grijpt , geschiedt het 
met groote snelheid en gemakkelijkheid , zonder dat er eenige zware 
gedachtenarbeid van de oester gevergd wordt. Het gaat als ’t ware 
van zelf; precies op dezelfde wijze als wij »van zelf” en met groote 
snelheid onze hand terug trekken, in welke een ander bij verrassing 
met een naald prikt. Vergeten wij echter niet, dat wij dit hebben 
moeten aanleeren , dat een kind van eenige weken ond , dat in den 
vinger geprikt wordt, dit kunstje nog niet verstaat; wel schreit het 
van smart — maar het trekt de hand niet terug. 
Wij willen verder het zenuwstelsel der oester met rust laten ; gingen 
wij het in bijzonderheden na, dan zou het blijken vrij gebrekkig ont- 
wikkeld te zijn. Zintuigen b. v. zoeken wij met uitzondering van de 
tastwerktuigjes te vergeefs , en de gevoeligheid der oester moet dus wel 
in vergelijking met die van andere dieren uiterst gering zijn. Huxley 
noemt dit een troost voor die liefhebbers van oesters , die tevens 
anti-vivisectionisten zijn , ofschoon hij niet zou durven volhouden , 
dat dit feit waarde zal hebben in de oogen van hen , die het onver- 
geeflijk vinden ten nutte van den mensch eenig dier pijn te veroorzaken. 
Deze laatsten mogen zoo min oesters inslikken , als zij wreedelijk vlooien 
mogen verbrijzelen , of vliegen , muggen of torren verdrinken of door 
vergiftiging doen omkomen. 
Met het thans meegedeelde zijn wij in staat ons een — nog wel 
zeer gebrekkige maar toch vrij klare — voorstelling te maken van 
de wijze , waarop een oester , zich beweegt , voelt , zich voedt enz. 
in één woord leeft. Zoo’n oester blijft tien of meer jaren — oesters 
schijnen tot 20 jaar oud toe te kunnen worden — in leven; eindelijk 
ondergaat ook zij het lot, dat elk dier en elke plant wacht: zij sterft. 
Men kan zich dus het aantal oesters zoo groot denken als men wil 
— als er geen nieuwe bijkwamen , zou hun aantal spoedig afnemen 
en binnen weinig jaren geheel verdwenen zijn. Het oesterlichaam is 
echter niet alleen voorzien van organen dienende voor de instand- 
houding van het individu — we treffen er tevens werktuigen in aan , 
wier taak het is nieuwe aan het oorspronkelijke vrij wel gelijke indi- 
viduen voort te brengen. Laatstbedoelde werktuigen noemen wij de 
voortplantingsorganen. De beteekenis van de voortplanting is eene voor 
de geheele oesterindustrie zoo uiterst gewichtige , dat men het moet 
billijken , zoo hier ook van de inrichting der organen , die voor deze 
