OEsTEltCULTUUIt ALS VADEltLANDSCME INDUSTRIE. 
167 
gedeelte begint al spoedig , op verschillende plaatsen , naar het inwen- 
dige der oester toe uit te puilen en vormt op die wijze overal Windzak- 
ken , wat natuurlijk een aanzienlijke vergrooting van het wandoppervlak 
der gangen tengevolge heeft (fig. 3). De gang zelf is van binnen 
bekleed met een laag van aan elkander gelijke , met trilharen bezette 
blaasjes (zoogenaamde epithelium-cellen) en oorspronkelijk treffen wij deze 
zelfde blaasjes ook aan over het binnen vlak der uitpuilingen of Wind- 
zakken. Spoedig echter veranderen deze cellen op laatstgenoemde plaats 
wat hun vorm , hun grootte en vooral wat hun aard betreft. Het is 
namelijk uit deze cellen , dat zich allengs de ons reeds bekende geslachts- 
producten (de eitjes en de spermatozoïden) ontwikkelen. Onderzoeken 
wij nu een der uitpuilingen of Windzakken met behulp van het micros- 
coop , dan blijkt , zonder dat er eenige reden van twijfel overblijft , 
dat de twee verschillende geslachtsproducten zich 
naast elkander in een en denzelfden blindzak ont- 
wikkelen. Hoe meer echter een oester hare rijp- 
heid nabij is (»rijp” noemt men een oester, die 
geschikt is en op het punt staat zich voort te 
planten) , des te meer zien we , dat in de Wind- 
zakken het eene geslachtsproduct overwicht over 
het andere verkrijgt. Is de oester werkelijk rijp , 
dan zijn hare Windzakken en gangen overvuld 
met het eene geslachtsproduct , terwijl men naar 
het andere bijna te vergeefs zoekt. Zet men het 
zoeken lang genoeg voort, dan gelukt het ge- 
woonlijk wél ook het andere product , maar dan 
steeds in een geheel onrijpen , voor voortplanting ongeschikten toestand 
en in uiterst geringe hoeveelheid, aan te treffen. Men kan dus gerust 
beweren , dat een oester , ofschoon in aanleg een toesiachtig dier , op 
’t oogenblik dat zij zich voortplant als volkomen emslachtig optreedt. 
Voor hen, die in vergelijkend- anatomisch en microscopisch onderzoek 
©enigszins ervaren zijn , is het geen moeielijke taak zich van de juistheid 
van de laatstgenoemde stelling te overtuigen. Toch heeft men zich 
jaren lang met de oester en de oester-quaestie bezig gehouden, al- 
vorens men in deze de noodige zekerheid had verkregen. Ook hier 
stond de a priori opgevatte meening aan de erkenning der waarheid 
in den weg. Als het jonge oestertje nog zeer klein is, groeit haar 
bolle schelp , nabij de plaats waar het slot gezeten is , vast aan een 
of ander hard voorwerp op den bodem der zee , een steen , een schelp , 
13 
