182 
GESCHIEDENIS Van den thermometer. 
kon het mengsel van alcohol en water in de open buis nooit de tem- 
peratuur van het bad aannemen , maar slechts eene lagere , die boven- 
dien geen oogenblik constant kon blijven , wegens de ongelijke ver- 
damping van alcohol en water. Toen men dan ook later het kookpunt 
op de wijze van reaumur bepaalde , vond men daarvoor 64/3° r. , 
in plaats van 80° r. 
In 1757 trachtte du crest de methode van r. te verbeteren door 
den thermometer vóór de indompeling luchtdicht te sluiten , alvorens 
alle lucht uitgedreven was. De uitkomst werd zoodoende gunstiger, 
wegens de verhooging van ’t kookpunt van den wijngeest door de 
grootere spanning van den damp , maar constante uitkomsten zijn ook 
op deze wijze onmogelijk te verkrijgen. Om van het kookpunt van 
het water als vast punt voor de schaalverdeeling party te trekken , 
zag men zich gedwongen tot het kwikzilver terug te keeren. 
Deluc heeft zich verdienstelijk gemaakt door het vloeibare metaal 
weder in zijne eer te herstellen en hij deed dat op zulke overtui- 
gende gronden, dat een dilettant vol geestdrift uitriep: »de natuur 
heeft ons het kwikzilver geschonken om de vervaardiging van thermo- 
meters mogelijk te maken.” 
Behalve op het hooge kookpunt wijst deluc hoofdzakelijk op de 
kleine soortelijke warmte , die het kwikzilver als thermometrische vloei- 
stof bijzonder geschikt maakt. Ook geleidt kwik de warmte veel beter 
dan spiritus. Wat deze twee voordeelen te beduiden hebben, moge uit 
het volgende blijken. Zal een thermometer de temperatuur der om- 
geving aanwijzen, m. a. w. aan zijn doel beantwoorden, dan moet 
de vloeistof in bol en buis dienzelfden warmtegraad bezitten. Was de 
thermometer aanvankelijk kouder , dan moet deze aan de omgeving 
warmte ontnemen, daarop af koelend werken. En omgekeerd. Wegens 
de geringere soortelijke warmte van kwik behoeft een bepaald volume 
van deze stof ongeveer l l / 2 maal minder warmte op te nemen om 
dezelfde temperatuur te verkrijgen dan een gelijk volume alcohol. 
Een kwikthermometer werkt dus minder af koelend op eene warmere 
omgeving (en omgekeerd minder verwarmend op eene koudere) , geeft 
bij gevolg onder gelijke omstandigheden nauwkeuriger uitkomsten dan 
een alcoholthermometer. Vooral wanneer het lichaam, waarvan men 
de temperatuur bepalen wil, klein is in vergelijking van den ther- 
mometer , en daarentegen het verschil tusschen de aanvangstemperaturen 
van lichaam en thermometer groot , geeft deze bijzonderheid een groot 
voordeel aan kwik boven alcohol. Omdat vervolgens kwik de warmte 
