PROF. VIRCHOW^S REDE OVER ACCLIMATA'TIE. 193 
het oneindige voort zonder tusschenkomst van nieuwe , van de Kana- 
rische eilanden ingevoerde vogels of verwante europeesche. Maar hij moet 
te dien einde in kooien worden gehouden en door den mensch ver- 
zorgd ; een uit de kooi ontsnapte kanarieyogel is verloren ; hij kan 
bij ons niet in het wild leven , zooals de sijs , de distelvink enz. ; hij 
is derhalve niet genaturaliseerd .” 
Ik wensch nu met terzijdelating van het een en ander, dat minder 
rechtstreeks ter zake dient , een overzicht te geven van de rede van 
virchow , waarbij ik nu en dan zijne eigene woorden zal gebruiken. 
»Een groot aantal jaren” — zegt virchow — » zijn verloopen sedert 
de groote ontdekkingsreizen der 15de 5 16de en 17de eeuw.” Spreker 
had er de 18de eeuw kunnen bij voegen, gedurende welke toch ook 
groote ontdekkingstochten in de Stille Zuidzee , o. a. door cook , zijn 
verricht. »En kort is het geleden” vervolgt hij, »dat de geleerden 
zich begeven hebben tot de verwerking van den opgehoopten weten- 
schappelijken rijkdom. Zelfs de waargenomen geneeskundige feiten, 
die toch den sleutel moesten leveren voor de meest onmisbare voor- 
waarden voor den welstand der koloniën , hadden geen aanleiding ge- 
geven tot pogingen om ze met elkander in verband te brengen , te 
systematiseeren. En het is eerst in het vorig jaar dat wij getuigen 
zijn geweest van het even belangwekkend als nieuw feit, dat een 
speciaal congres van koloniale geneeskundigen werd bijeengeroepen. 
De hollandsche geneeskundigen , en aan hun hoofd de heer stokvis , 
een hoogst verdienstelijk geneeskundige , maakten gebruik van de 
koloniale tentoonstelling te Amsterdam om eene oproeping aan hunne 
ambtsbroeders in de koloniën te doen toekomen , ten einde dezen uit 
te noodigen tot onderlinge bespreking van hunne wetenschappelijke 
waarnemingen. De heer stokvis opende de bijeenkomst met eene prach- 
tige rede , waarin hij de geschiedenis der koloniale geneeskunst 
schetste. . . . Hij leerde ons, dat het eenige , wat de Spanjaarden en 
de Portugezen tot de wetenschap hebben bijgedragen , in werken over 
de natuurlijke historie bestaat , meer bepaaldelijk over de kruidachtige 
planten der heete luchtstreken .... en voorts dat men de eerste poging , 
die sedert hippocrates gedaan is om in het algemeen de regelen van 
de acclimatatie van den mensch in een vreemd land vast te stellen , 
verschuldigd is aan een Yenetiaansch geneeskundige in de 16de eeuw, 
