202 
PROF. VIRCHOW’s REDE OVER ACCLIMATATIE. 
den zijn ten onder gegaan , zou alleen kunnen worden beoordeeld , 
indien zij daar langer geheerscht hadden. Hun verdwijnen uit Italië 
als volk was bet gevolg van eene uitroeiing door de wapenen en van 
de onderwerping van ben , die niet waren gesneuveld en Italië niet 
konden of wilden verlaten , welke laatsten natuurlijk in de groote 
Italiaanscbe volksmassa versmolten zijn. Dat de Goten door bet klimaat 
tocb niet zoo ontzenuwd waren , bewijst de heldhaftige en hardnek- 
kige strijd dien zij tot bet allerlaatste toe tegen de overmacbtige 
romeinscbe legers hebben volgebouden. 
Welke is nu de oorzaak van die ontaarding der uit noordelijke 
streken naar de warme gewesten overgeplante kolonisten? De genees- 
kundigen hebben altijd en in de eerste plaats de vermindering van de 
bloed vorming beschuldigd. Zou niet overmatig bloed verbruik als oor- 
zaak kunnen worden aangenomen ? Zeker is het dat de emigranten , 
die wij bedoelen , gaan lijden aan wat wij bij ons , in zijne meest 
volkomen ontwikkeling , bloedarmoede , anaemie noemen. De malaria 
alleen verwekt die niet , want ook zij , die niet vatbaar zijn voor 
koortsen of dysenterie , zijn niet gewaarborgd tegen die anaemie. Maai- 
er is een opmerkelijk verschijnsel, dat zich zeer goed laat verklaren 
door eene actieve vernietiging van bloed in het organisme ; het is de 
sterke praedispositie voor ziekte van de lever, een orgaan dat in nauwe 
betrekking staat tot de physiologie van het bloed en welks ongesteld- 
heden van grooten invloed zijn op den aard van die vloeistof. 
Virchow drukt naar aanleiding van de koloniale plannen van Duitsch- 
land op de noodzakelijkheid , dat de genees- en natuurkundigen den 
aard en de oorzaken van deze verschijnselen aan eene grondige studie 
onderwerpen. »De volksmassa”, zegt hij, » verlangt in hare zorgeloos- 
heid slechts geld te verdienen; toon haar dit, en zij zal zich in het ge- 
vaar storten , zonder meer te vragen naar de regelen der acclimatatie 
dan een uitgehongerde vragen zal naar de sanitaire hoedanigheid van 
een ham, die hem aangeboden wordt.”... »De verantwoordelijkheid, 
die op ons , natuur- en geneeskundigen , tegenover onze emigranten 
rust, is vergelijkbaar met die der militaire overheden ten aanzien 
van de gezondheid en het leven van den soldaat.” 
»Men wijst de emigranten op Nieuw-Guinea ; vruchtbare vlakten, 
uitgestrekte wouden die tot op strand afdalen. Er ontbreekt nog 
maar aan dat men er deskundigen heenzendt om de voor exploitatie 
geschikte houtsoorten aantewijzen en er dan volksplantingen te stichten. 
Volkomen als in de vorige eeuw, toen men Cayenne wilde koloni- 
