J. A. B. DUMAS IN DE FRANSCHE AKADEMIE HERDACHT. 
225 
Tegelijk met hem waren de scheikundige chevreul , wiens eeuwfeest 
men weldra hoopt te vieren , en pasteur , in veler oog de verpersoonlijk- 
ing van Frankrijks glorie op het gebied der natuurwetenschap , leden 
yan deze afdeeling van het Institut. 
In de plaats van dumas werd j. bertrand , tijdens zijn leven zijn 
ambtgenoot als levenslang secretaris in de akademie van wetenschappen , 
tot lid van de fransche akademie benoemd. Daar het toeval nu wilde , 
dat pasteur deze intreêrede van het nieuw benoemde lid zou beant- 
woorden en dus aan de nagedachtenis van den grooten scheikundige 
door twee beoefenaars der natuurwetenschap hulde zou worden ge- 
bracht, werd de zitting van 10 December 1.1., die voor de receptie 
van het nieuwe lid bestemd was , door alle vereerders van dumas 
met belangstelling te gemoet gezien. 
Thans liggen de door bertrand en pasteur gehouden redevoeringen 
voor ons. Misschien heeft de herinnering van dumas’ eigen woorden 
onze verwachting te hoog gespannen , maar toch gelooven wij , dat 
ook zonder dien maatstaf de rede van den eerstgenoemde ons teleur- 
stellen zou. Hij teekent wel den zestienjarigen, jongeling op zijne reis 
te voet van het ouderhuis te Alais naar de apotheek te Genève , de 
studie daar ter stede , den cursus aan zijne medestudenten en de ont- 
dekking van het jodiumhoudend geneesmiddel in de apotheek van 
leroyer, noemt als in het voorbijgaan de gemeenschappelijke onder- 
zoekingen op het gebied der physiologie met pré vost , spreekt uit- 
voeriger over het welbekende en door zijne gevolgen zoo belangrijke 
bezoek van alexander von humboldt , doch wanneer wij later eene 
uiteenzetting verwachten van den invloed der klassieke bepalingen 
van de dampdichtheid van een aantal stoffen , welke arbeid als een 
gist heeft gewerkt , en eene schets van den strijd door de substitutie- 
theorie gewekt en door eene volkomene omwenteling gekroond , dan 
vragen wij met pasteur , of hier de indrukwekkende figuur van dumas 
recht wedervaart. 
Hadden wij omtrent de staatkundige bemoeiingen van dumas minder 
verwacht dan omtrent zijne wetenschappelijke verdiensten , bertrand 
meldt wel , dat hij onder alle regeeringen zijn vaderland meende te 
kunnen dienen , maar beperkt zijne mededeelingen tot de welsprekende 
rede, waarmede de scheikundige in 1839 in de kamer van afgevaar- 
digden optrad om haar tot de noodige verbetering der fransche munten 
over te halen. 
Hoeveel tijd en moeite heeft dumas besteed om Parijs met toepas- 
