226 
J. A. B. DUMAS 
singen der natuurwetenschap te verbeteren? Welnu, bertrand stelt 
zich er mede tevreden te vertellen, hoe dumas eene avondwandeling 
met balard (den ontdekker van het broom) door Parijs doende , om 
met dien vriend de verbeterde gasverlichting te aanschouwen , van 
hem de verstrooide opmerking hooren mocht »een heele verbetering 
na die olielampen”, en hoe hij eenige dagen later in eenen brief geen 
danktoon van dankbare Parijzenaars maar klaagliederen van winkeliers 
ontving, wier winkels thans slechter verlicht waren dan de straat. 
Wel ontbreekt het hier en daar niet aan woorden vol erkentenis 
b. v. » groot door zijne kennis, machtig door zijne welsprekendheid, 
met zijn gezond verstand eene zeldzame schranderheid vereenigend , 
bij alle gelegenheden de juiste middelen kiezend om tot zijn doel te 
geraken , wist de buigzame en levendige geest van dumas vooral bij 
belangrijke zaken te overwinnen”, wel wordt dumas als leermeester 
ook hier geëerd , maar eene uiteenzetting der heerlijke rijke gaven , 
welke de beroemde scheikundige bezat, vindt men hier niet. Waarlijk 
het is de schuld van den lezer niet, wanneer hij de volgende woorden 
van pasteur in zijn • antwoord in ironischen zin meent te moeten 
opvatten: » twintig jaren achtereen hebt gij, mijnheer, met eene kwis- 
tige hand in tijdschriften en dagbladen allerlei opstellen gezaaid. Altijd 
dacht gij , althans zoo werd er gefluisterd , aan de fransche akademie 
en bereiddet gij u voor onder die schijnbare krachtsverspilling voor 
de redevoering , welke wij u zoo even hoorden uitspreken.” 
Pasteur zelf liet beter recht wedervaren aan den man , die den 
lOden December moest worden herdacht. Voordat wij hieromtrent iets 
mededeelen , zijn wij echter na het zoo even aangehaalde verplicht te 
verklaren , dat de verdiensten van bertrand als stichter eener nieuwe 
school op het gebied der wiskunde en als geschiedschrijver van de 
akademie van wetenschappen duidelijk werden gehuldigd. Toch moet 
het in eene deftige vergadering , als die van de fransche akademie 
was , onzes inziens eenen kluchtigen indruk hebben gemaakt eene rede 
aldus te hooren beginnen : » Mijnheer , gij waart beroemd , toen gij tien 
jaren oud waart. Niemand twijfelde er aan , dat gij eens lid van de 
akademie der wetenschappen zoudt worden en gij zelf allerminst. Gij 
waart een wonderkind. Bij openbare examens drongt gij dikwijls door 
de aanwezigen heen ; wanneer niemand, der candidaten een vraagstuk 
oplossen kon , zette een dergenen , die bij u stond , u op eenen stoel , 
en dan voor het bord geplaatst gaaft gij onder aller toejuiching de 
gevraagde oplossing.” 
