IN DE FRANSCHE AKADEMIE HERDACHT. 
227 
Voor zoover de tijd het veroorloofde , stelde pasteur het groote 
belang in het licht van het gedeelte van dumas’ wetenschappelijke loop- 
baan, begrepen tusschen de jaren 1826 en 1848. Hier verneemt men , 
hoe het verzet tegen de elektrochemische theorie van den beroemden 
zweedschen scheikundige berzelius door steeds krachtiger gronden ge- 
steund en door eene vernieuwing der denkbeelden werd bekroond , 
zoodat de' vestiging der substitutie-theorie een onvergankelijke roem 
zal blijven voor den »jongen franschen scheikundige” zooals berzelius , 
door tegenspraak geprikkeld en geërgerd , zijnen tegenstander noemde. 
Het groote gewicht van het onderzoek der samenstelling van kool- 
dioxyde en van water, waardoor eenige constanten in de scheikunde 
voor goed worden vastgesteld , en van de onderzoekingen op het gebied 
der organische scheikunde , tot wier vruchten o. a. de aanneming der 
reeksen van de vetzuren en de alkoholen behoorde , wordt hier niet over 
het hoofd gezien. Zoo vernemen wij hier , hoe dumas orde uit wan- 
orde te voorschijn riep en licht in de duisternis verspreidde. De onder- 
zoekingen van dumas en boussingault omtrent het evenwicht in de 
natuur worden geschetst in hun Essai de statique chimique , een gedenk- 
stuk , waarin de grondlijnen van eene schildering zijn getrokken , die 
later wel uitgewerkt, maar niet gewijzigd zijn. 
Levendig teekent pasteur de verdiensten van dumas als onderwijzer , 
die overal waar hij optreedt eenen onberekenbaren invloed uitoefent 
en onbeschrijfelijke geestdrift wekt. »Toen ik hem voor de eerste maal 
hoorde , kwam ik pas van buiten in Parijs. Hij was toen drie en veertig 
jaar , ik leerling aan de École normale. Zijne lessen aan de Sorbonne 
werden ijverig door ons gevolgd. Lang voordat hij kwam , was de 
zaal vol ; de hooge banken in het rond waren met toehoorders gevuld , 
de laatst aangekomenen verdrongen elkander op de trap. Als de klok 
sloeg , kwam hij binnen. De zaal dreunde van de toejuichingen , ge- 
geven zooals alleen jonge menschen dat kunnen doen. In zijn voor- 
komen lag iets officieels ; in zijn zwarten rok , in zijn wit vest , met 
zijne zwarte das , scheen hij zich aan het gehoor te vertoonen als aan 
eenen strengen, geduchten rechter. 
»De les ving aan. Zoodra men hem hoorde spreken , bespeurde men , 
dat eene heldere , gemakkelijke , ofschoon rijpelijk doordachte uiteen- 
zetting volgen zou. Evenzeer als hij er naar streefde de scheikunde 
bemind te maken in Frankrijk , stond hem het doel voor oogen om 
zóó te spreken , dat alle hoorders hem dadelijk begrepen , en om de 
aandachtigen onder hen aan den geest van waarneming te gewennen. 
