IJS EN KUNSTMATIGE VOORTBRENGING VAN IJS. 
237 
Eene derde proef moet dienen, om aan te toonen welk een sterke 
afkoeling vluchtige vloeistoffen bij snelle verdamping kunnen teweeg 
brengen. Hiervoor kunnen we geen ammoniak gebruiken , omdat dit 
bij de gewone lucbtdrukking en temperatuur niet vloeibaar is ; wij 
nemen daarom eene andere vluchtige vloeistof : aether. Brengt men een 
weinig aether in een bekerglaasje , plaatst daarin een reageerbuisje 
met een weinig water en doet de aether snel verdampen door met 
een blaasbalg lucht er door en overheen te blazen , dan vindt men 
het water in het buisje spoedig bevroren tengevolge van de afkoeling , 
die het door de verdamping van de aether onderging. In een anderen 
vorm kan men deze proef nemen door een weinig aether in een horloge- 
glaasje te gieten , en dit laatste op een met water bevochtigd plankje 
onder de klok eener luchtpomp te plaatsen. Na eenige pompslagen 
vindt men het horlogeglaasje aan het plankje vastgevroren. Door de 
vermindering der drukking en de wegvoering van den gevormden 
aetherdamp door de luchtpomp had de verdamping van de aether snel 
genoeg plaats, om het water tot het vriespunt af te koelen. 
Na deze proeven zijn wij voldoende voorbereid om de werking der 
verdampingsmachines met absorptieapparaat te begrijpen. In deze 
machines, van welker uitvinding de verdienste aan carré (1867) toe- 
komt , wordt gebruik gemaakt van eene geconcentreerde oplossing van 
ammoniak in water. De kleine machines bestaan uit een ijzeren cilinder- 
vormig vat, dat door een buis in verbinding staat met een conisch 
vat. In den cilinder bevindt zich in den aanvang de ammoniakoplossing , 
terwijl het andere vat leeg is. Het cilindervormig vat wordt nu door 
een daar onder geplaatst vuur verwarmd, terwijl het leege vat door 
koud water wordt omgeven. Het ammoniakgas ontwikkelt zich door 
de verwarming uit het water in den cilinder en wordt door zijn eigen 
drukking en de afkoeling van het koude water tot vloeibare ammoniak 
in het conische vat verdicht. Daarna wordt het cilindervormig vat 
van het vuur genomen en door koud water omgeven, terwijl het 
conische vat uit het water wordt verwijderd. Door de afkoeling van 
den cilinder slorpt het daarin bevatte ammoniakvrije water weer het 
ammoniakgas op ; de ammoniakvloeistof in het conische vat wordt 
ten gevolge daarvan tot snelle verdamping gebracht en absorbeert 
daarbij zooveel warmte , dat het water , dat men in eene conische holte 
van dit vat gebracht heeft, bevriest. 
Bij de groote onafgebroken werkende toestellen van carré wordt 
een ketel , half met eene geconcentreerde ammoniakoplossing gevuld , 
