246 
OÈSTÈfeCÜlitUtJtt ALS VADERLANDSCHÈ lÜDÜSTRÏË. 
het voorstel de houten toestellen te vervangen door takkenbossen 
tot horden verbonden en daarvoor takken te bezigen, die nog van 
hun schil voorzien waren ; met gewichten bezwaard zou men deze laten 
zakken en op die wijze tevens voorkomen , dat de scheepvaart be- 
lemmerd werd. Napoleon III leende aan de verschillende voorstellen van 
coste een willig oor ; talrijke proefnemingen , vaak op verschillende 
manieren gewijzigd , werden op zijn aanraden genomen ; in den beginne 
verkreeg men op vele plaatsen goede resultaten , allengs bleek echter 
dat alleen op sommige door de natuur daartoe als aangewezen punten 
een dergelijke kunstmatige teelt met voordeel kon beoefend worden. 
Alleen de modelparken in de baai van Arcachon waren na weinige 
jaren nog overgebleven van de vele en vaak uiterst kostbare proef- 
nemingen op coste’s aanmoediging doorgedreven. Doordrijven is wel 
het woord ; men moet evenwel in het oog houden , dat coste’s enthou- 
siaste natuur hem niet vergunde voorzichtig proefnemingen op kleine 
schaal te nemen ; in zijn oog was de toekomst der kunstmatige oester- 
cultuur verzekerd en den franschen keizer bereid vindende de noodige 
geldmiddelen ter zijner beschikking te stellen, schroomde hij niet op 
groote schaal hiervan gebruik te maken. Al deze staats- of keizerlijke 
proefnemingen zijn echter op niets uitgeloopen ; toch doet men verkeerd , 
als men meent, dat aan coste in de geschiedenis der oestercultuur 
een ondergeschikte beteekenis toekomt. Het enthousiasme van coste 
is aanstekelijk geweest ; verschillende industrieelen deden hun voordeel 
met de mislukkende proefnemingen , die door den staat werden ingesteld , 
deden ze op kleine schaal en met omzichtigheid na; het mogt der 
particuliere industrie gelukken de kunstmatige oesterteelt tot een bloei- 
enden tak van nijverheid te ontwikkelen. Zonder coste was dit wel- 
licht ook geschied ; coste’s verdienste is echter ontegenzeggelijk de 
aandacht op de mogelijkheid eener kunstmatige cultuur van oesters 
gevestigd te hebben en een krachtigen stoot te hebben gegeven tot 
het nemen van proeven op die cultuur betrekking hebbende. 
Van Frankrijk uit zien wij nu ook in andere landen dezelfde pogingen 
in het werk stellen. Over ’t algemeen met weinig vrucht. De Engel- 
sche ondernemingen b. v. , aan welke kosten noch moeiten gespaard 
zijn , zijn er niet in geslaagd zich tot bloeiende instellingen te ont- 
wikkelen; in 1876 verklaart de heer blake hoofdopziener der Engelsche 
visscherij , dat elke oester , die door de Zuid-Engelsche oestermaat- 
schappij op Haylingeiland door kunstmatige cultuur gewonnen was , der 
onderneming op 50 a 100 pond sterling kwam te staan! Waaraan 
