OESTERCULTUUR ALS VADERLANDSCHE INDUSTRIE. 
267 
pannen plaatst of de jonge oesters uitzaait, liggen de andere met 
natuurlijken aanslag ; ook deze kan men niet aan hun lot overlaten ; 
men dregt er, zoowel om de voor den handel geschikte oesters te ver- 
zamelen, als om zooveel mogelijk de vijanden der oesters weg te vangen. 
Men verbetert de terreinen door er schelpen te strooien , men tracht 
de slib te verwijderen , plantengroei te weeren enz. , alles werkzaam- 
heden , die zich beter in de zomermaanden dan ’s winters laten ver- 
richten. De dreg is niet het vischtuig, met hetwelk men alleen de 
voor den handel bestemde oesters bijeengaart; het is tevens het toestel , 
dat den oesterkweeker inlicht omtrent den toestand van den bodem 
van zijn lager gelegen perceelen. De hooger gelegen perceelen worden 
bij laag water onderzocht , terwijl men er over heen loopt ; zooals wij 
zagen , zijn dit voornamelijk panperceelen en perceelen voor de plaatsing 
van kweekbakken gedurende de zomermaanden. 
Ten slotte zou , om deze schets zoo volledig mogelijk te maken , 
een bespreking van de resultaten der oesterteelt uit een finantieel 
oogpunt niet mogen ontbreken. De lezer zal hij eenig nadenken echter 
zelf moeten erkennen , dat iemand , die de teelt niet uit eigen ervaring 
kent , hierover onmogelijk oordeelen kan. Ongetwijfeld zijn met deze 
cultuur wat men noemt goede zaken gemaakt en zijn er ook al ver- 
liezen geleden, over ’t algemeen zijn de resultaten meer dan bevre- 
digend geweest. Dat dit voornamelijk aan de omstandigheden , waaronder 
de cultuur begonnen werd, moet toegeschreven worden en dat onder 
die omstandigheden de meerdere of mindere geschiktheid van den persoon 
of de personen , die aan het hoofd der ondernemingen stonden , een 
zeer voorname plaats inneemt , is op zich zelf duidelijk. Concurrentie , 
naijver, zonder dat men aan dat woord nog een ongunstige beteekenis 
behoeft te geven , hebben het allengs wel zoo goed als onmogelijk ge- 
maakt , dat zich nu nog herhaalt , wat men in den beginne telkens zag , nl. 
dat in zeer weinige jaren groote sommen met deze industrie verdiend 
werden. Nu de geheimen (?) der cultuur uitgelekt zijn en algemeen eigen- 
dom zijn geworden , kan men bezwaarlijk meer verwachten , dat deze in- 
dustrie voort zal gaan winsten af te werpen , die in in geen verhouding 
staan, tot wat met andere takken van nijverheid wordt verkregen. 
Juist tengevolge der concurrentie is de pacht der perceelen zeer snel 
en zeer aanzienlijk gestegen, maar daartegenover is de prijs der oesters 
niet alleen niet gestegen, maar sterk gedaald. Ik wil niet in beschou- 
wingen treden over de vraag , waaraan dit laatste moet worden toe- 
geschreven : het ligt echter voor de hand , dat het althans gedeeltelijk 
