OVER FJORD-VORMINGËÜ. 
273 
van gletschers , bedekte en daardoor hare vulling met rotspuin grooten- 
deels verhinderde. 1 Zooals het meer in dergelijke gevallen gaat , zijn 
beide opvattingen te eenzijdig. Wij zullen trachten aan te toonen , 
dat zoowel de eene als de andere oorzaak , gepaard met afwisselende 
rijzingen en dalingen van de zeekusten , heeft medegewerkt om de 
fjorden te doen ontstaan en in stand te houden. 
In de eerste plaats willen wij zien , wat men onder een fjord 
verstaat en nemen daartoe het een en ander over, uit de beschrij- 
ving , die een bezoeker , onze bekende schrijver gerard keller , van 
deze merkwaardige kustvormingen geeft: »De fjorden zijn een der 
karaktertrekken van Noorwegen en zij bekleeden niet enkel in de 
natuur eene eerste plaats , ook op de geschiedenis en den landaard 
oefenden zij een grooten invloed uit. Wat een fjord is, behoef ik 
den beschaafden lezer wel nauwelijks te zeggen. Het zijn smalle , lange 
bochten , die zich mijlen ver in het land buigen. Sommigen hebben 
eene lengte van 20 geogr. mijlen en op vele punten zijn zij niet 
breeder dan eene rivier; ja op enkele punten zijn de oevers slechts 
300 voet van elkander verwijderd; maar hunne diepte is op som- 
mige plaatsen 2400 voet en nooit minder dan 600 voet. 
» Ziehier eene hoogst » daadzakelijke” beschrijving van een schep- 
pingsvorm , die , wij zouden bijna zeggen , de hoogste schoonheid aan 
Noorwegen geeft. Die fjorden toch zijn geen inhammen in eene weeke , 
vlakke kust, waardoor het land een moeras zou schijnen; zij worden 
begrensd door rotsen , die vaak loodrecht uit het water oprijzen , of 
hellingen vormen , met pijnbosschen begroeid. In het Noorden zijn 
die rotsen bedekt met sneeuw , soms zelfs sluiten zij een gletscher in ; 
in het Zuiden zijn zij bij partijen bebouwd en strekken ter beschut- 
ting der tusschenliggende akkers. Overal vormen de fjorden veilige 
havenplaatsen en zoo hunne kronkelingen tusschen de hooge rotsen 
hen moesten maken tot wereldwegen , waarop nasporing bijna onmoge- 
lijk was , geen wonder dat hier , in vroeger eeuwen , de zeeroof als 
van zelf geboren werd en de Vikings tot hun stout bedrijf aanleiding 
vonden. De gelegenheid daartoe biedt zich in de negentiende eeuw 
niet meer aan ; maar , zooal het bedrijf van zeer o o v e r s verloopen 
is, dat der zeevaarders bloeit nog en Noorwegen is dan ook, 
1 E. Reclus, Revue des deux mondes , Maart 1867; O. Peschee , Neue Probleme der 
vergleichenden Erdkunde , blz. 9. 
