OVER FJORD- VORMINGEN. 
277 
Europa nergens hunne wedergade hebben , moeten worden toegeschre- 
ven aan een bijzonderen vorm der bergen en rotsen, waartusschen zij 
besloten zijn. Om deze te beantwoorden , zullen wij , op het voetspoor 
van hartung 3 , den vorm der Skandinavische gebergten vergelijken 
met dien der Alpen. 
De naam van Kjölen , die Scheepskiel beteekent , ontving het 
voornaamste gedeelte van het gebergte , dat Noorwegen van Zweden 
scheidt, wegens zijne overeenkomst in vorm met de kiel van een ge- 
kenterd vaartuig , die eenigszins scheef op het water ronddrijft , zoo- 
dat de steile helling naar het Westen, de zachtere naar het Oosten 
is gekeerd. Hierin vinden wij eene gelijkenis met de Alpen , die 
naar het Zuiden steil afdalen, terwijl zij naar het Noorden zachtere 
glooiingen vertoonen. In Noorwegen bereiken de bergtoppen omstreeks 
de helft van de hoogte van die der Alpen. In het Zuiden verheffen 
zich Snoehattan tot 2228, Galdhöpiggen tot 2515 en Skaggstoltin- 
derne tot 2377 meters; dit zijn evenwel buitengewone verheffingen 
van den grond , die de toppen eener berggroep van matige uitgestrekt- 
heid vormen. De overige toppen van het gebergte zijn niet hooger 
dan omstreeks 1800 meters en nauwelijks zijn er in Skandinavië zoo- 
vele verhevenheden van 1500 meter, als in de Alpen van de dubbele 
hoogte. Zooals wij echter verder zullen zien, was er een tijd, dat het 
Skandinavische schiereiland zich hooger dan thans uit de zee verhief. 
Onderstellen wij dat de Alpen , nadat de tegenwoordige valleien 
waren gevormd, omstreeks 1500 meters daalden, dan zou een arm 
van den Vierwaldstatter-See , in het Reuss-dal , door de nauwe rots- 
kloof der Schollenen , zich nog een eind boven Andermatt en Hospenthal 
uitstrekken , tot aan de bergpassen van den Oberalp , den St. Gothard 
en de Furka. Van de zeekust , achter Hospenthal , konden dan de hoogten 
dier passen , welke thans eerst langs een langen en hellenden weg 
toegankelijk zijn , na eene korte stijging bereikt worden. Op de hoogten 
gekomen , zouden boven de dalen , waardoor de bergpassen voeren , 
evenals thans , zich nog geweldige berggevaarten verheffen ; hoewel , in 
vergelijking daarmede , de zeehoogte der passen zelve zeer onaan- 
zienlijk zou zijn. Van alle kanten zou de zee , door de dalen van den 
Vorder-Rhein , den Ticino en de Rhöne de hoogten dezer passen naderen. 
De voet van den Rhöne-gletscher zou slechts 250 meters boven den 
zeespiegel liggen. Tallooze dalen zouden geheel onder het zeewater ge- 
2 G. hartung, Die skandinavische Halbinsel , blz. 25. 
