280 
OVER FJORD- VORMINGEN. 
Wat gedurende de onmetelijk lange tijdsruimten van het pri- 
maire, secundaire en tertiaire tijdvak met het schiereiland voorviel, 
laat zich niet met zekerheid zeggen. Herhaaldelijk vormden zich land- 
en zeevormingen , waarvan die op het eiland Andö , (A fig. 2) ge- 
durende het Jura-tijdvak ontstaan , de merkwaardigste is , waar men 
eene soort van steenkolen heeft gevonden. Opheffingen en dalingen 
van den bodem wisselden elkander af , ten gevolge waarvan op sommige 
plaatsen scheuren en kloven gevormd werden , waardoor later rivieren 
haar loop namen. De voornaamste hiervan is de merkwaardige in- 
snijding van Romsdalen en Gudbrandsdalen , die geheel Noorwegen , 
over eene lengte van 550 kilometers , doorloopt en op sommige plaatsen 
1500 meters diep is. Het hoogste gedeelte dezer bergscheur verheft 
zich slechts 700 meters boven de zee en wordt ingenomen door het 
Lesson-meer , dat de waterscheiding tusschen de beide genoemde dalen 
vormt. Het is diep tusschen bergen, aan den voet van den 2228 meters 
hoogen Snoehatten , gelegen. Uit dezen smallen , maar in de richting 
van het dal 10 kilometers langen waterplas, die door gletschers en 
bergwateren wordt gevoed , vloeit naar de zuidzijde de Laugen , terwijl 
de Rauna zich daaruit noordwaarts spoedt. De eerste stroomt door het 
diepe Mjösen-meer en van daar, onder den naam van Vormen , naar het 
Skager-Rack ; de Rauna daarentegen stort zich , als een wilde bergstroom, 
door het Romsdal, hetwelk de voortzetting van het Moldefjord vormt. 
In zijn benedenloop doorsnijdt hij , bij Horgeim , op den bodem eener 
diepe kloof 600 tot 900 meters hooge rotsmuren van gneis, aan den 
voet van den 1254 meters hoogen Romsdalhorn, waarachter verschil- 
lende tinnen zich nog hooger verheffen. Het Romsdal behoort tot de 
schoonste en indrukwekkendste streken van Noorwegen en wordt door 
talrijke reizigers bezocht. 1 
De meeste korte , maar diep ingesneden dalen van Skandinavië zijn 
echter hoofdzakelijk ontstaan door de uitspoeling van reeds voorhanden 
ondiepe geulen , door de talrijke bruisende en schuimende rivieren 
en beken , die , door gletscherwater gevoed , zich een weg naar zee banen. 
Het duidelijkst vertoont zich de rustelooze werkzaamheid van stroo- 
mend water aan rivieren en beken in het hooggebergte. Zij is zoo 
groot , dat wij , bewoners van vlakke streken , ons nauwelijks daar- 
van eene voorstelling kunnen vormen. Zelfs zij , die Noorwegen in 
den zomer bezochten, zagen de bergstroomen in een jaargetijde , waarin 
1 Zie hierover de boeiende beschrijving van keller, t. a. p., II, blz. 110. 
