292 
OVER FJORD- VORMINGEN. 
28 meters boven den zeespiegel ligt ; zij zijn niet nauwkeurig water- 
pas en verloopen evenmin evenwijdig, waardoor zij het bewijs leveren 
dat het land onregelmatig is gerezen. Dit is ook in Zweden het geval, 
waar de kust van Norrland en de streek tusschen Gefle en Stockholm 
de aan zienlijkste rijzing vertoont , zoodat de kust eene golfvormige 
beweging ondergaat. In Noorwegen zoowel als in Zweden bestaat het 
volksgeloof dat de zee zich van de kust terugtrekt en oude lieden 
verhalen van riffen , die op de plaats van ondiepten boven water ver- 
schijnen en havens die verzanden , maar nauwkeurige metingen ont- 
breken 1 . 
Zoo vertoont ons het Skandinavische schiereiland , hoe schoon het 
ook wezen moge, slechts een treurig overschot van vroegere groot- 
heid ; zijne tinnen , naalden en pieken zijn slechts onbeteekenend , in 
verhouding tot datgene , wat zijne bergen vroeger waren , toen zij 
ongerept uit den schoot der wereldzee zich verhieven. De overblijfselen 
daarvan liggen , vergruisd en vermalen , aan de boorden der IJszee , 
langs de Oostzee , op de Noordduitsche vlakte , op de heidevelden 
van ons vaderland , in de Noordzee , langs de kusten van Engeland 
en in den Atlantischen Oceaan , op duizenden mijlen van hun geboorte- 
grond. Zijne dalen , aanvankelijk uitgespoeld door talrijke bergstroo- 
men , werden daarna door reusachtige ijsmassa’s , die langs hunne 
hellingen nederdaalden , uitgeschuurd , gekrast en gepolijst en lieten 
de fjorden na , die thans tot in het hart van het gebergte door- 
dringen , als bewijzen voor de onweerstaanbare kracht van het water, 
in vloeibaren en vasten toestand 2 . De kusten van het schiereiland , 
aanvankelijk glad en effen , werden door deze verschillende oorzaken 
van alle kanten ingesneden en ingekerfd , geheele eilanden-reeksen 
van den vasten wal afgescheurd en in klippen en scheeren verdeeld. 
Een droevig beeld der vergankelijkheid van al het ondermaansche ! 
1 Zie: dr. f. g. hahn, U ntersuchungen Hier das Au f steigert und Sinken der Kitsten, 
blz. 133 tot 168 , benevens o. peschei. , Neue Probleme , blz. 110. 
2 De branding holt nog heden ten dage de steile rotsen aan de zeekusten uit en brengt 
de daarop rustende gesteenten ten val. Zoo was karl vogt getuige van de geweldige 
nederploffing eener rotsmassa. Een verbazend groot steenbrok stortte , onder een donderend 
gekraak in elkander, doordien het zijn steun verloren had door uitspoeling. Het zonk 
gedeeltelijk weg in de diepte van het fjord, terwijl een ander stuk aan den rand van 
het water bleef liggen. (K. Vogt, Nordfahrt entlang der norwegischen Kilste , blz. 241). 
