316 
DE TELEFOON. 
voorgesteld door de golflijn, die de op AB (fig. 2) geconstrueerde 
figuur begrenst , en onder den invloed van den anderen , zooals dit 
geschiedt door de op CD geconstrueerde. Hunne gelijktijdige werking 
veroorzaakt eene trillingswijze volgens de meer samengestelde golflijn , 
die op EF aldus geconstrueerd is , dat in elk harer punten de afwijking 
uit den evenwichtsstand ef de algebraïsche som is van de overeenkomstige 
afwijkingen boven en beneden de lijnen ab en cd in de andere golflijnen. 
Wanneer men het nu zóó weet in te richten, dat de intensiteit van 
den stroom ook met den tijd verandert als de loop van deze samen- 
gestelde golflijn, dan zal in den » hoorder” het plaatje op volkomen 
dezelfde wijze trillen als in den » spreker”. Dan zal het oor, daar het 
zoo is ingericht , dat het die samengestelde trilling in hare twee enkel- 
voudige bestanddeelen weet te ontleden en tot het bewustzijn te brengen , 
de combinatie waarnemen van twee tonen, wier trillingstijden tot 
elkander staan als 4 : 5 ; dat wil zeggen : dan zal het een grooten 
terz hooren. En gelijk dit geldt voor dezen eenvoudigen klank, zoo 
geldt het ook voor iederen meer samengestelden en dus ook voor de 
klanken, die wij vokalen noemen. 
Nu zijn er twee manieren bekend , waarop dit doel kan worden be- 
reikt. Daarvan is de eerste deze , dat men den weerstand in de ge- 
leiding op dezelfde wijze doet af- en toenemen , als waarop de trilplaat 
in den spreker zich om zijn stand van evenwicht beweegt ; dit zal 
bij voorbeeld zoo zijn, wanneer men eene loodrecht op het vlak van 
die plaat gestelde platina-spits laat dompelen in een weinig geleidende 
vloeistof, die deel uitmaakt van de geleiding , omdat dan , bij het trillen , 
de dikte van het laagje vloeistof door de trillingswijze zelve bepaald 
wordt. Het overseinen van klanken door aldus voortgebrachte golvende 
stroomen is uit een geschiedkundig oogpunt daarom merkwaardig , dat 
het aanleiding heeft gegeven tot een langdurig proces tusschen bell 
en gray , toen de laatste den eerstgenoemde het recht betwistte zich 
den uitvinder te noemen van het middel om het gesproken woord door 
den elektrischen stroom over te brengen. 
Het toeval toch heeft gewild, dat op denzelfden dag — den 14<ku 
Februari 1876 — , twee uren na elkander , de heeren graham bell en 
elisha gray bij het American Patent- Office het brevet deponeerden, 
waarin een toestel als de zooeven geschetste werd beschreven en af- 
gebeeld. Het is echter uit de ten processe overgelegde stukken ge- 
bleken , dat op dien tijd de praktijk de doelmatigheid van dezen toestel 
nog niet had bewezen, dat geen van beide concurrenten dien toen nog 
