DE TELEFOON. 
321 
op het gehoororgaan werkt, zullen de trillingswijdten in den spreker 
veel grooter — volgens demoget 1800 maal zoo groot — zijn dan in 
den hoorder. En omtrent deze vond bosscha dat, voorzooverre hij ze 
meten kon , zij kleiner moeten zijn dan één duizendste van een millimeter. 
Maar zijn het nu deze trillingen die de klanken overbrengen? In 
elk geval : zijn het zij alleen ? Men heeft gemeend dit te moeten be- 
twijfelen; niet alleen wegens die onmeetbaar kleine trillings -wijdte , maar 
vooral ook op grond van proefnemingen betreffende dit punt ingesteld. 
En dan is uit proeven van Edison , Hughes , ader , varley en van 
nog vele anderen gebleken , dat men ook door middel van een hoorder 
zonder trilplaat het gesproken woord kan opvangen. Al deze proeven 
echter vorderden steeds een stroom van veel grootere intensiteit dan 
die , welke in een gewonen Bell-telefoon door de stem wordt opgewekt ; 
sommige zelfs alleen dan, wanneer men als spreker zich van een andere, 
nader te bespreken inrichting bediende. In deze gevallen nu zou men 
moeten aannemen , dat dezelfde moleculaire veranderingen in den magneet 
werkzaam optreden , die in den telefoon van reis de tonen overbrengen ; 
terwijl dan de omstandigheid , dat bij deze proeven steeds een stroom 
met golvend intensiteits-beloop den periodiek afgebroken stroom verving, 
die telefoon deed spreken. Alleen aan du moncel schijnt het gelukt te 
zijn , bij gebruik van een Bell-telefoon als spreker , het gesproken woord 
verstaanbaar te maken in een hoorder zonder trilplaat; maar dan was 
hij genoodzaakt in deze den permanenten magneet te vervangen door 
een sterk magnetisch stukje van een horlogie-veer en dit te om winden 
met zeer fijnen draad. 
De proeven , die adolphe breguet leerden dat de telefoon een toon 
blijft weêrgeven , al vermeerdert men de dikte van de trilplaat zelfs 
tot 25 centimeters, bewijzen slechts, wat op zich zelf reeds duidelijk 
is , dat het niet de eigen tonen van de trilplaat zijn , die men hoort. 
Met de opvatting dat men , al telefoneerende , als het ware slechts de 
bewegingen van een klankbodem door middel van een stroom op verren 
afstand overbrengt , is deze bevinding evenmin in strijd als die van 
laborde , wien het bleek dat , als men in den hoorder de trilplaat 
bedekt met stoffen , die niet gemagnetiseerd worden — hout , caoutchouc 
enz. — de telefoon zijn vermogen om het gesproken woord terug te 
geven niet verliest. 
Van den oorspronkelijken Bell-telefoon zijn in den loop van de 
weinige jaren , die op de uitvinding volgden , tallooze wijzigingen met 
