334 
OVER FJORD-VORMINGEN. 
Eerst gedurende het tegenwoordige tijdperk kregen ijs en sneeuw 
de overhand en bedekten het geheele eiland. Uit het binnenlandsche 
ijsveld, dat gedurende een groot gedeelte van het jaar met eene laag sneeuw 
bedekt is , die onder haar ruim kleed berg en dal verbergt , dalen 
vele gletschers in zee af 1 ; waar zij ontbreken , vertoonen zich hooge , 
kale bergen, wier voet op vele plaatsen alleen door een zandig 
strand van de zee wordt afgescheiden. De voornaamste is de Horne- 
sounds-Peak (H. S.) in het Zuiden , wier hoogte door dunér en 
NORDENSKIÖLD op 1370 meters werd bepaald. De bergtoppen zijn, in 
de nabijheid der westkust, die het eerst ontdekt werd, zeer puntig 
en spits , waaraan Spitsbergen zijn naam verschuldigd is. De oostkust 
daarentegen bestaat uit eene uitgestrekte hoogvlakte , die bijna lood- 
recht uit de zee oprijst. 
De kusten zijn door een menigte diepe baaien en fjorden ingesneden , 
die aan alle zijden voorkomen. De voornaamste daarvan zijn : Wiches- 
Sond (W. S.), Groote Inwijk (G. I.), Inwijk (I.) of Duive-baai en Wijbe 
Jansses-water tusschen West-Spitsbergen, Edges- en Barentsland. Boven- 
dien vindt men bier en daar fjordstraten , zooals Eoreland-fjord tusschen 
Prince Charles Island (P. C. I.) en West-Spitsbergen (75 kilometers 
lang en 10 kilometers breed) , Hinloopen-straat (H. St.) tusschen West- 
Spitsbergen en bet Noordoost-land (120 kilometers lang en 8 tot 24 
kilometers breed), waaraan twee zijfjorden voorkomen: Lomme-baai 
(L. B.) en Walbergs-baai (W. B.). In sommige daarvan, zooals in 
Sir Thomas Smyths Inlet of Wijde Baai (W. B.) in bet Noorden , 
Deer-Sound (D. S.) in bet Westen en Horne-sound (H. S.) in bet Zuiden 
van West-Spitsbergen , vindt men overblijfselen van vroegere gletschers. 
De meeste fjorden , waarin deze ontbreken , eindigen in moerassige 
vlakten , die allengs overgaan in bet met ijs en sneeuw bedekte hoog- 
land, dat bet grootste gedeelte van Spitsbergen uitmaakt. 
Het ontbreekt niet aan bewijzen , dat Spitsbergen zich gedurende 
1 In 1835 zag eugène robert in de Inwijk drijvende ijsbergen, van gletschers af- 
komstig, die zoozeer met aarde bedekt waren , dat men hen, van het schip gezien, in 
het eerste oogenblik voor eilanden hield. — Het af breken der gletschers gaat dikwijls 
met een hevigen golfslag gepaard, die voor nabij zijnde vaartuigen uiterst gevaarlijk kan 
worden . Zoo brak de beweging der zee , veroorzaakt door het naar beneden storten van een 
ijsbrok in dezelfde Inwijk op 23/13 Juni 1619 de masten van een voor anker liggend 
vaartuig, spoelde de kanonnen over boord, doodde drie en verwonde nog veel meer man- 
schappen (purchas, Pilgrimage 3, blz. 734). De zeelieden vermijden derhalve zorgvuldig 
om in de nabijheid van steile gletscher-hellingen te ankeren. 
