OVER FJORD-VORMINGEN. 
335 
de laatste tijden hooger boven de zee verheft: lamont, th. von heuglin 
en walburg — zeil vonden , op verschillende plaatsen , in het Zuid- 
oosten van Spitsbergen, drijfhout, afkomstig uit Siberische rivieren, 
tot op 9 meters boven den zeespiegel , benevens walvischbeenderen 
en harpoenen tot op 12,5 meters hoogte. Veel belangrijker inlich- 
tingen omtrent de vroegere omtrekken der kusten verkrijgt men 
echter door vergelijking van nauwkeurige oude Nederlandsche kaarten , 
zooals die van van keulen in 1710, met de nieuwere van duner 
en NORDENSKiöLD , in 1864. Aan de noordkust van het Noordoost-land 
strekken zich een aantal rotsachtige landtongen in zee uit, van welke 
eenige op de kaart van van keulen nog als eilanden zijn aangeduid , 
terwijl het lage land , waardoor zij thans met het hoofdeiland zijn 
verbonden , vroeger onder den zeespiegel lag 1 2 . 
Thans begeven wij ons naar Groenland, het grootste eiland der 
wereld , dat zich voor zooverre het bekend is , van het Noorden naar 
het Zuiden , over meer dan 20 breedtegraden uitstrekt en in grootte 
overeenkomt met geheel Midden-Europa , ten noorden van de Pyreneën , 
de Alpen en den Balkan, tot aan de Russische grenzen. Deze verba- 
zende oppervlakte is behalve geringe uitzonderingen waarschijnlijk met 
ijs en sneeuw bedekt , terwijl van het binnenlandsch ijsveld reusachtige 
gletschers tot in zee afdalen. De westkust , die het best bekend is , 
bestaat uit een waar doolhof van fjorden , fjordstraten , eilanden , klippen 
en scheeren. Het Godhaab-fjord (G. F. , fig. 7) bezit eene lengte van 110 
kilometers, Auleitsivik-fjord (A. F.) is 130 kilometers lang; Straat- 
Waaigat (W.) strekt zich tusschen het eiland Disko (D.) en het schier- 
eiland Noursoak (N.) over eene lengte van 145 kilometers uit , ter- 
wijl het Petermann-fjord (P. F.), aan het Kennedy-kanaal , over eene 
lengte van 130 kilometers is bevaren, zonder dat men het einde 
daarvan bereikt heeft. 
Aan het einde van elk fjord bevindt zich een gletscher, die onge- 
schonden in al zijne kille pracht tot onder den waterspiegel afdaalt, 
1 Zie: h. van capellen JR., »De geologie van Spitsbergen”, Tijdschrift van het 
Aardrijkskundig Genootschap , 1881, blz. 110. De kaarten van van keulen en van 
dunér en NORDENSKIÖLD vindt men acbter bet genoemde tijdschrift 1879, kaart 6 en 
7. Bij het gebruik van aardrijkskundige namen volgden wij den Kapitein van den gene- 
ralen staf f. de bas, »Het doopregister van Spitsbergen” in hetzelfde tijdschrift, 
1879, blz. 1. 
2 Zie tig. 7 , waar het waarschijnlijk met ijs bedekte gedeelte van Groenland is wit gelaten. 
