336 
OVER FJORD-YORMINGEN. 
waar het ijs , tot op eene diepte van 300 meters onder den zeespiegel , 
nog schrammen in het gesteente veroorzaakt l . Hier scheiden zich 
grootere en kleinere brokken ijs of ijsbergen van den gletscher af en 
drijven op het fjord rond , waarbij zij de steenen en rotsblokken , die 
daarop gevallen zijn , met zich medevoeren , totdat zij door den kouden 
zeestroom , die langs de westkust van Groenland vloeit , zuidwaarts 
worden gevoerd en, door Straat Davis, in den Atlantischen Oceaan 
komen. Zoo geraken zij langzamerhand onder den invloed van den war- 
men Golfstroom van Florida , die hen spoedig doet smelten. Gedurende 
hunne ontbinding laten zij de steenklompen , die zij van de bergen 
van hun vaderland hebben medegevoerd , op den bodem der zee zinken. 
De bank van New-Foundland is zijn ontstaan grootendeels aan deze 
drijvende ijsbergen verschuldigd 2 . 
De omvang van sommige Groenlandsche gletschers is verbazend groot. 
De Humboldt-gletscher (H.G.) aan het Kennedy-kanaal (K.K.) , die onder 
79° N. Br. is gelegen, bezit eene breedte van 300 kilometers. Zijn 
voet rust op den bodem der zee , die aldaar 600 meters diep is. 
Deze gletscher is de vruchtbare moeder van geheele kudden ijsbergen. 
Ter weerszijde verheffen zich langs de kust steile rotsen , ter hoogte 
van 150 tot 300 meters. In het Zuiden, waar de fjorden zeer regel- 
matig gevormd zijn , bestaan de kusten uit graniet en gneis. 3 Bij 
het eiland Disko 4 begint eene basaltvorming en men kan op de kaart 
1 h. rink, Grönland geographisk beskrevet. 
2 Enkele malen, wanneer de wind gunstig is, zijn zeer groote ijsbergen in staat zich 
door den Golfstroom een weg te banen , zonder geheel te smelten. Zoo meldden de nieuws- 
bladen van Juli 1818, uit Havana op Cuba: »Sedert eenige maanden kunnen wij in 
de Westindische wateren een bijzonder natuurverschijnsel waarnemen. Verbazende hoe- 
veelheden drijfijs , die sedert 2 tot 3 jaren in den Atlantische Oceaan ongewoon menig- 
vuldig waren , 1 / 2 tot 3 / 4 mijlen in den omtrek en 200 tot 300 voet boven den zee- 
spiegel zich verheffend, zijn nu ook voor de eerste maal aan onze kusten verschenen.” 
(gilberts Annalen, 62, blz. 36). 
3 Aan het fjord van Arsuk, in het zuiden van Groenland, vond men bij Ivigtut 
een zeldzaam gesteente, waaraan men den naam van kryolith of ijssteen heeft gegeven. 
De mijn wordt door omstreeks 100 werklieden van Mei tot October bewerkt. De 
kryolith, die voornamelijk naar Amerika wordt vervoerd, dient tot bereiding van soda 
en aluin. 
4 Aan de zuidoost- en noordoostkust van Disko, aan den zuidelijken oever van het 
Omenak -fjord en op andere plaatsen, vindt men zeer bruikbare steenkolen, die men aan 
de open lucht kan weghakken. Bovendien vond nordenskiöld , te Ovifak op Disko , 
vijftien metaalblokken , waarvan het grootste 49000 en het kleinste 19000 kilo weegt. 
Sommige bestaan geheel uit metallisch ijzer, anderen bevatten fijne korrels van dit me- 
