376 
OVElt FJORD-VORMINGEN. 
zooals uit fig. 17 blijkt, waarop zoowel de verschillende fjordkusten 
als de loop der genoemde isothermen zijn aangewezen. 
Bij eene oppervlakkige beschouwing zou men meenen , dat ook op 
plaatsen , ver buiten deze grenzen en derhalve tusschen de beide ge- 
genoemde isothermen gelegen , fjord vormingen worden gevonden , zooals 
aan de oostkusten van Celebes en van Halmaheira, evenals aan de 
kusten van Morea en Dalmatië. Een nauwkeuriger onderzoek leert ons 
echter , dat dit niet het geval is. Celebes , met zijne talrijke , diep 
ingesneden baaien , zooals die van Tomini , Tolo en Boni , is een door 
daling vermagerd Borneo , dat reeds lang door de golven der Soenda- 
Zee zou zijn verzwolgen , wanneer zijne bergketenen het niet , als eene 
soort van geraamte , hadden staande gehouden. Bij het kleinere Halma- 
heira heeft deze uittering nog grooter vorderingen gemaakt, zoodat 
het na een , geologisch gesproken , niet langdurig tijdsverloop van 
de aarde zal verdwijnen. — Het schiereiland Morea bezit een aantal 
ver in zee uitstekende schiereilanden en kapen ; het verkreeg dien naam 
door zijne gelijkenis in vorm met het ingesneden blad van een moer- 
bezieboom ( morus ). De langgerekte eilanden langs de oostkust der Adria- 
tische Zee loopen daarmede evenwijdig en staan niet loodrecht daarop , 
zooals bij echte fjord- vormingen het geval is. Zij zijn , evenals de kust 
zelve , niet ingesneden en verbrokkeld , maar blijken de toppen te zijn 
van onderzeesche bergruggen , die boven het water uitsteken. 
De fjordvormingen der gematigde gewesten liggen allen in streken, 
waar regen in alle jaargetijden valt ; in het gebied der winter- 
regens worden zij niet gevonden. In Noorwegen valt aan de kusten 
eene aanzienlijke hoeveelheid hemelwater , doch deze neemt naar het 
Oosten snel af. De waterdampen , die uit den warmen Golfstroom van 
Florida opstijgen , worden in groote hoeveelheid door de westen- en zuid- 
westenwinden . medegevoerd. Zij gaan reeds , voordat zij de kusten be- 
reiken in nevelen over , en deze worden , in aanraking met het hooge 
Kjölen-gebergte , tot regen verdicht. Wanneer de westelijke luchtstroo- 
men verder over het land strijken , zijn zij reeds voor een groot deel 
van hun waterdamp beroofd. Vandaar het groote onderscheid tusschen 
de regenhoeveelheid , die in Noorwegen en Zweden valt. Voor Bergen 
bedraagt deze gemiddeld jaarlijks 184 centimeters; voor Upsala nog 
geen vierde van die hoogte, namelijk 40 centimeters 1 . Op Floröe (61° 33' 
1 Ter vergelijking diene dat de regenhoeveelheid in ons land gemiddeld jaarlijks 70 
centimeters bedraagt. 
