390 
IÉTS OVER DÉN DIERENRIEM. 
Reeds zeer lang geleden nn heeft men den gordel van sterrenbeelden 
aan den hemel , in het midden waarvan zich de zonsweg of ecliptica 
bevindt , in twaalf deelen verdeeld , en elke dezer afdeelingen naar het 
sterrenbeeld benoemd , dat er geheel of voor een groot deel mede over- 
eenkwam. Oorspronkelijk waren die 12 afdeelingen niet even groot, 
doch later werd de ecliptica gewoonlijk in 12 juist aan elkander 
gelijke vakken gesplitst , die dus elk 30° omvatten. 
De geheele gordel verkreeg den naam van dierenriem of zodiak , en 
men wees de plaats en de beweging der zon in de ecliptica aan door 
op te geven , in welk sterrenbeeld van den dierenriem de zon zich op 
zeker tijdstip bevond en in welke orde die sterrenbeelden achtereen- 
volgens door de zon werden doorloopen. Ten einde dit korter aan te 
duiden werden de sterrenbeelden door teekens aangeduid, welke meestal op 
de eene of andere wijze met den naam of de figuur van het sterrenbeeld , 
dat ze moeten voorstellen, samenhangen, doch waarvan de afleiding 
en beteekenis thans niet meer bij allen met zekerheid is uit te maken. 
Dat oorspronkelijk de teekens van den dierenriem met de door hen 
voorgestelde sterrenbeelden overeenstemden , is zoo goed als zeker , 
doch thans is dit niet meer het geval ; door eene eigenaardige werking , 
die de zon op de afgeplatte aarde uitoefent, doch waarover hier thans 
niet in bijzonderheden kan worden gehandeld , verplaatst b. v. het 
beginpunt van het teeken Ram , d. i. de plaats , waar de zon in het 
begin der lente staat, zich langzaam aan den hemel, zoodat het thans 
niet meer in het sterrenbeeld Ram maar in dat der Visschen wordt 
aangetroffen. Dit onderscheid tusschen de plaatsing der teekens en der 
sterrenbeelden neemt jaar op jaar toe , en ofschoon het bedrag der 
verplaatsing gering is, — is zij veel te groot om bij sterrenkundige 
berekeningen verwaarloosd te mogen worden , en zal zij na een eenigs- 
zins lang tijdsverloop zeer merkbaar zijn. Bij eene beschouwing over 
den waar schijnlijken oorsprong van de namen der beelden mag men 
niet verzuimen op haar te letten, en zelfs is zij voor een deel het 
middel geworden , om den eerbiedwaardigen ouderdom van dien beelden- 
gordel voor ons te ontsluieren. 
Leert hier ene scone dinc 
Ant firmament es een rinc, 
Diet firmament al ommevaet; 1 
Deen side noortwaert slaet, 
1 Geheel omvangt. 
