KLEURVERSCHIJNSELEN. • 
407 
gemengd , wit licht geven , terwijl toch algemeen bekend is , dat gele 
en blauwe verf bij menging een groene kleur doen ontstaan. Helmholtz 
heeft ons echter de verklaring van deze schijnbare tegenstrijdigheid 
gegeven. Laat men wit licht op een gele verfstof (guttegom) vallen , 
dan worden van het witte licht de blauwe en violette stralen opge- 
slorpt. Valt wit licht op een blauwe verfstof (pruisisch blauw) , dan 
worden de stralen aan het roode eind van het spectrum tot en met 
het geel opgeslorpt. Het deel van het witte licht , dat noch door de 
gele noch door de blauwe kleurstof wordt opgeslorpt, is het groen. 
Bij menging der beide verven zullen dus door het mengsel alle be- 
standdeelen van het witte licht worden opgeslorpt , behalve het groen , 
en door de aan de oppervlakte gelegen lagen der gemengde verf . zal 
dus slechts groen licht teruggekaatst worden. 
De menging van verschillende kleuren heeft soms in het oog plaats. 
Trekt men op een papier afwisselend evenwijdige roode en blauwe 
strepen dicht naast elkander , dan ziet men op eenigen afstand , ten 
gevolge van de kleurmenging in het oog , een purperkleur ; evenzoo 
geven gele en blauwe strepen den indruk van grijs , dat is wit van 
geringe lichtsterkte. Van deze kleurmenging in het oog maken de 
schilders gebruik, om door nevenstelling van verschillende kleuren 
een beoogd effect te weeg te brengen. Zoo berust het fraaie effect 
der vleeschkleur bij een deel der schilderijen van murillo hoofdzake- 
lijk op de menging in het oog van verschillende kleuren , die hij in 
een kleine ruimte naast elkaar aanbracht. Met een dergelijk doel bracht 
Rubens vermiljoen in zijn schaduwen aan ; op een goeden afstand ziet 
men niet meer vermiljoen, maar een roodbruine tint, die een eigen- 
aardig warm effect maakt. 
Het mengen der kleuren in het oog door naast elkaar plaatsing 
wordt ook toegepast in de shawl- en in de tapijtweverij. Zoo zou het 
onmogelijk zijn de talloos vele nuances , die men bij de vervaardiging 
van Gobelins noodig heeft, door afzonderlijke kleuren voor te stellen. 
Men bereikt dit doel nu , doordat men de afzonderlijke verschillend 
gekleurde draden tot een draad samenvoegt. Stel b. v. , dat men de 
overgangskleuren tusschen iicht-blauw en wit wil hebben , dan zou 
men in het eene geval een draad nemen bestaande uit zes blauwe en 
een witten ; dan een van vijf blauwe en twee witte , enz. 
De verschijnselen , die ik tot nog toe besprak , hadden allen betrek- 
king op kleuren , zooals zij werkelijk bestaan , op verschillende soorten 
van lichtstralen , die van de voorwerpen uitgaan en het oog treffen , 
