410 
POPULAIRE NATUURKUNDIGE VOORDRACHTEN. 
durende vijf jareD in een donkere omgeving moest doorbrengen. De 
laatste heeft onder den naam van dr. mises gedichten uitgegeven, 
waarin »de Zwarte Vogel” aan zijn treurige stemming lucht geeft. 
Ook door het zien in de zon , b. v. gedurende een gedeeltelijke zons- 
verduistering , zijn sommige personen blind geworden. Zoo ontstaan 
er ook storingen van het gezicht tengevolge van het langdurig loopen 
in met sneeuw bedekte , door de zon verlichte streken. 
In het bovenstaande was sprake van nabeelden , die in lichtsterkte 
van het vooraf gefixeerde voorwerp verschilden. Men kan echter ook 
gekleurde nabeelden doen ontstaan. Als men de proef met den ver- 
lichten cirkel herhaalt, maar nu van een voorgeschoven rood glas ge- 
bruik maakt , het op het scherm gevormde roode beeld eenige oogen- 
blikken aanstaart en daarna door het terugtrekken van het roode glas 
een wit beeld doet ontstaan , dan vertoont dit aan ons oog een blauw- 
groene kleur, dat is de complementaire kleur van het eerst waarge- 
nomen rood. Zoo doet een blauwe cirkel daarna een geel nabeeld 
ontstaan, enz. Steeds neemt men bij het nabeeld een kleur waar, die 
de complementaire is van de vooraf waargenomen kleur, d. i. die 
met deze gemengd wit licht geeft. 
Men kan deze proeven ook nemen met gekleurde figuren , zooals 
die o. a. voorkomen in het eenige jaren geleden verschenen boekje , 
getiteld Brown’s kleurvisioenen. Omdat de lichtsterkte daarbij echter 
geringer is , zijn de nabeelden ook niet zoo sterk. 
De reclame heeft zich ook reeds van deze gekleurde nabeelden 
meester gemaakt. Zoo kon men eenigen tijd geleden achter verschil- 
lende engelsche Tijdschriften een blad aantreffen , waarop op een ge- 
kleurden grond in den vorm van een cirkel het woord »Pears” in 
witte letters voorkwam. Op dit blad was een bijschrift, waarin 1000 
pond sterling werd uitgeloofd , als men niet , na fixeering van het 
midden van den cirkel een wit oppervlak beschouwende, daarop de 
witte letters met de zelfde kleur als de cirkel , waarnam op een cirkel- 
vormigen grond , die de complementaire kleur vertoonde van den 
vooraf gefixeerden cirkel. Het doel van deze aardigheid was de aan- 
dacht van het lezend publiek te vestigen op den in den cirkel voor- 
komenden naam van pears, den bekenden Engelschen zeepfabrikant. 
Bij de thans besproken gekleurde nabeelden ziet men dus kleuren , 
die er toch niet zijn. De oorzaak er van is te zoeken in den toestand 
van ons gezichtsorgaan. Om dit te begrijpen moeten wij eene verklaring 
van de werking der kleuren in het oog bespreken , die eigenlijk reeds 
