KLEURVERSCHIJNSELEN. 
411 
door den scherpzinnigen Engelsclien natuurkundige tiiomas young ge- 
geven werd , maar in vergetelheid geraakte en later weer door helm- 
holtz uit de annalen werd opgedolven. Vooraf wensch ik echter merk- 
waardigheidshalve het oordeel van een uitstekend tijdgenoot van young 
over hem mede te deelen en daarnaast dat van uitstekende mannen 
van onzen tijd. 
In de Edinburgh Review van 1801 komt van de hand van henry 
brougham (later Lord kanselier van Engeland) een kritiek voor van 
een opstel van young on the theory of light and colours. Daarin zegt 
brougham o. a. »dat dit stuk niets bevat, dat den naam verdient, öf 
van proef, of van ontdekking, en dat het inderdaad ontbloot is van 
elke soort van verdienste.” En op eene andere plaats: »Van zulk 
een domme uitvinding (de ether) kan niets verwacht worden. Zij heeft 
zelfs niet de armzalige verdienste een aangenaam spel voor de ver- 
beelding te zijn. Zij is oneindig nutteloozer en onvernuftiger dan de 
Indische theorie van den olifant en de schildpad. Zij kan gerangschikt 
worden in dezelfde klasse als die domme uitvinding der metaphysische 
theologie”, enz. En eindelijk weer op eene andere plaats: »Dit stuk 
bevat meer grilligheden, meer bokken, meer ongegronde hypothesen, 
meer gratuite verdichtsels , dan eenig ander , alles op hetzelfde veld , 
dat door newton werd betreden, en alles van het vruchtbare, maar 
weinig vruchtdragende brein van denzelfden eeuwigen dr. young.” 
Stel daar nu tegenover het oordeel van twee uitstekende natuur- 
kundigen van onze dagen ; vooreerst van tyndall , die op zijne eigen- 
aardige wijze zich aldus uitdrukt: »Laat mij door een soort van meet- 
kunstige constructie u een denkbeeld geven van de grootheid van dien 
man. Laat newton in zijne eeuw recht overeind staan en young evenzoo 
in de zijne. Trek eene rechte lijn van newton naar young , beider 
hoofden rakend. Die lijn zou van newton naar young naar beneden 
loopen , want newton was zeker de grootste van beiden. Maar de helling 
zou niet groot zijn , want het verschil in grootheid van beiden was 
niet aanzienlijk. Plaats onder deze lijn den grootsten man , die in den 
tijd tusschen beiden geboren werd. Het mag betwijfeld worden , of 
hij de lijn zo d bereiken ; want zoo hij het deed , zou hij intellectueel 
grooter zijn dan young , en er was waarschijnlijk geen grooter.” 
En geen mindere dan de beroemde helmholtz zegt van young: »De 
theorie der kleuren met al deze wonderlijke en ingewikkelde verhou- 
dingen , die ik beschreven heb , was een noot , waarop niet alleen 
göthe te vergeefs zijn tanden afgesleten heeft , maar ook wij natuur- 
