KLEURVERSCHIJNSELEN. 
417 
echter kwam de schilder er toe zijne phantasiebeelden met de werke- 
lijkheid te verwarren , wat tot een driejarige storing van zijn geest- 
vermogens leidde , waarvan hij echter herstelde. 
Merkwaardig is ook het feit, dat men bij het ontwaken soms de 
negatieve nabeelden van de kleuren , waarover men gedroomd heeft 
ziet , zooals o. a. de physioloog gruithuisen lang geleden mededeelde. 
Droomde hij van een schitterend voorwerp , dan zag hij bij het ont- 
waken een donker nabeeld. Eens droomde hjj van violette vloeispaath 
op gloeiende kolen en bij het ontwaken nam hij eene gele vlek op 
blauwen grond waar. 
Bij gehypnotiseerden heeft men verschijnselen waargenomen , die met 
de laatstgenoemde groote overeenkomst hebben. Zoo nam charcot in 
tegenwoordigheid van een talrijk auditorium de volgende proef. Hij 
liet een in den toestand van somnambulisme verkeerenden persoon een 
vierkant van wit papier fixeeren met een zwart punt in het midden 
om zijn blik onbewegelijk te- maken. Daarna zegt charcot hem, dat 
het papier rood is , en vervangt het na enkele oogenblikken door een 
ander wit papier met een zwart punt in het midden. Als hij de aan- 
dacht van den persoon op dit punt vestigt, roept deze uit, dat het 
punt door een gekleurd vierkant omringd is en noemt de comple- 
mentaire kleur van rood. Van simulatie is hierbij geen sprake; want 
de proef gelukte met personen , die niets van het verschijnsel der 
complementaire kleuren af wisten en wel dadelijk bij den eersten 
keer reeds. 
Zoo liet men aan een dergelijk persoon een door een streep in 
tweeën gedeeld wit papier zien en zeide hem dat de eene helft rood 
was; hij zeide de andere helft met de complementaire kleur te zien. 
De voorstelling der kleur werd in deze gevallen door de verzeke- 
ring van charcot in de hersenen van den gehypnotiseerde te voorschijn 
geroepen en had daarna de genoemde contrastverschijnselen ten gevolge. 
Een vreemd verschijnsel is dat , hetwelk kort geleden in het Fransche 
tijdschrift la Nature werd medegedeeld en dat daar genoemd werd 
Vaudition colorée , het hooren in kleuren of het gekleurde hooren. Door 
enkele menseden worden namelijk bij het hooren van verschillende 
geluiden kleuren waargenomen. Een bepaalde klank doet plotseling de 
voorstelling van een bepaalde kleur ontstaan. Als voorbeeld wordt o. a. 
aangehaald het geval van een 57jarig voormalig advocaat te Parijs; 
deze zag , als hij verschillende klinkers hoorde uitspreken , bij a donker- 
karmijn , bij e wit , bij i zwart , bij o geel , bij u azuurblauw , bij ai 
