426 
H ET TE LE FO N E ERE N . 
het leveren van dezen nieuwen heerendienst te dwingen natuurkracht ; 
en dan dit liefst zóó , dat het geschiede op de minst kostbare wijze. 
Toch zal ook over deze nog slechts ten deele gehandeld worden ; in 
zooverre wij de invloeden buiten beschouwing zullen laten , die van 
buiten op een net van telefoondraden werken en hier op dezelfde 
wijze storend optreden als bij de telegrafie. De plaatselijke ophoopin- 
gen , bij voorbeeld , van elektriciteit in den dampkring , de thermo- 
elektrische stroomen , die aan de ongelijke verwarming van de ver- 
schillende deelen van het net hun aanzijn danken , de stroomen ook , 
wier ontstaan aan chemische werkingen — oxydatie , verschillende ge- 
steldheid van den grond langs de beide aardplaten — het gevolg moeten 
zijn , deze allen zijn van te veranderlijken aard en gelukkig ook van 
te weinig kracht , dan dat het de moeite loonen zou , om , ware zulks 
mogelijk , hunnen invloed onschadelijk te maken. 
Het spreekt van zelf dat men , spoedig na de uitvinding van den 
telefoon , het oog vestigde op het nut , dat de maatschappij daarvan 
zou kunnen trekken. Dit was van tweederlei aard; men kon, door 
zijn behulp , trachten te voorzien in de versnelde correspondentie der 
kleinere gemeenten onderling en met de grooteren , terwijl hij in 
deze , door bemiddeling van een centraal-bureau , verschillende abonnés 
met elkander in gemeenschap kon brengen. 
De versnelde correspondentie der kleinere gemeenten door middel 
van de telegraaf, leverde groote bezwaren, waaronder het voornaamste 
wel dit , dat de opbrengst van elk station niet in evenredigheid was 
met de uitgaven , die het onvermijdelijk maakte. De kosten van eersten 
aanleg verschilden wel in beide gevallen niet zooveel, dat dit verschil 
voor den Staat een reden mocht, voor de particuliere industrie een 
reden kon zijn om , waar het publiek belang een telefonische verbin- 
ding gewenscht of uit een financieel oogpunt mogelijk maakte, een 
telegrafische achterwege te laten. De dagelijksche , de voortdurende 
kosten der bediening , vormden den hinderpaal. Deze toch eischte de 
aanstelling van een deskundig ambtenaar, van iemand speciaal voor 
deze bediening opgeleid ; terwijl die van den telefoon overal , bij eenige 
oefening, kon geschieden door een ondergeschikt, ook met andere 
diensten belast ambtenaar , wien alleen de geschiktheid niet ontbrak 
het gehoorde behoorlijk op schrift te brengen en te adresseeren. 
Werden zóó de telegraafkantoren der grootere steden telefonisch ver- 
bonden met de kleinere gemeenten en deze onderling, dan werd over 
