IIET TELEFONEEREN. 
429 
met den telefoonstroom ; prof. isarn kon door zijn met de gasleiding 
verbonden metaaldraad ook het seinen van het telegraafkantoor te 
Clermont hooren , doordien ook daar de aardplaat op korten afstand 
van die leiding lag. Maar meer dan deze afgeleide stroomen kwamen 
geïnduceerden het mengelmoes vergrooten , dat door den telefoondraad 
ging. De telefoon is als hoorder een zoo gevoelig werktuig , dat alle 
elektrische veranderingen die in de nabijheid der geleiding plaats hebben 
tot het bewustzijn worden gebracht. In een laboratorium in den tuin 
van Teylers Stichting spande ik een der draden van een elektrische 
schel over een lengte van een vijftigtal meters volkomen geïsoleerd 
naast een van de draden eener heen en terug metalieke telefoon- 
leiding , die naar mijn werkkamer , ongeveer honderd meters van den 
tuin verwijderd , loopt. En nu kon ik daar , door den telefoon , duidelijk 
hooren wanneer men van de schel gebruik maakte. In het Telegraphic 
Journal van 15 Juni 1878 leest men, dat men te Buffalo door den 
telefoon de zangers had kunnen hooren in een kamer , die telefonisch 
met een ander bureau was verbonden , maar volstrekt afgescheiden van 
de telegraaflijn waarlangs een concert telefonisch van Bulfalo naar 
New-York werd overgeseind. Het bleek bij onderzoek dat op één punt 
de telefoondraad , die naar dat bureau liep — op een afstand van 
minstens 10 engelsche voeten (3 meters) — nabij den draad kwam, 
die de tonen overbracht. 
Dat het telegrafeeren in een nabijgelegen draad storend moet werken 
op den stroom in een telefoongeleiding is duidelijk. Daarbij toch gaan 
door dien draad stroomen , die plotseling ontstaan en verdwijnen , 
zoodat alle voorwaarden voorhanden zijn om in den langs lange wegen 
op betrekkelijk kleinen afstand evenwijdig aan den telegraafdraad ge- 
spannen geleiding stroomen van — voor den telefoon ten minste — 
belangrijke intensiteit en van steeds omkeerende richting te doen ont- 
staan. Bij de bovenvermelde proeven tusschen Leipzig en Dresden 
hoorde men dan ook voortdurend het seinen aan de telegraafkantoren 
in beide plaatsen. Zoo dragen ook de palen , waar langs de telefoon- 
leiding van de artillerie-school te Clermont loopt , langs een afstand 
van 300 meters een zevental telegraafdraden. Aan de school kan men 
dan ook duidelijk de dépêches verstaan , die langs de twee naastbij 
gelegen draden worden verzonden. Gelukkig maakt het getik van den 
Morse-sleutel het telefonisch overgebracht woord niet merkelijk minder 
verstaanbaar. 
Meer hinderlijk is het dat , uit den aard der zaak , verschillende 
