444 OVER DE VOEDING VAN SOMMIGE BOOMEN DOOR SCHIMMELS. 
dusver geene truffels werden aangetroffen , door wijziging van de uit- 
wendige invloeden deze smakelijke en kostbare paddestoelen te doen 
ontstaan ! Maar zóóver zijn we voor ’t oogenblik nog niet. 
In een vroeger artikel ( Album der Natuur , 1885, blz. 181) heb ik 
het stelselmatig samenleven van ongelijksoortige organismen , m. a. w. 
de symbiose in ruimeren zin , verdeeld in 1°. symbiose met eenzijdig 
dienstbetoon en 2°. symbiose met weerkeerig dienstbetoon. De laatste 
wordt in engeren zin symbiose of ook wel mutualisme genoemd. Is nu 
in ’t hier behandelde geval sprake van deze laatstbedoelde symbiose? 
Of zou men aan eene vereeniging moeten denken , waarbij alleen de 
schimmel nut heeft? 
Van een waar parasitisme kan bij de schimmel der mycorhiza wel 
moeilijk sprake zijn , daar er geen Cupulifeeren schijnen voor te komen 
zonder schimmelmantel om hunne wortels , en daar deze laatstgenoemde 
hun blijkbaar geene schade doet. Daar verder de eikenboom geene 
wortelharen bezit, en zelfs de oppervlakte van zijne jonge worteltjes 
niet met de omgeving kan in aanraking brengen , kan het niet anders , 
of het schimmelweefsel moet de rol der bovengenoemde deelen des 
booms hebben overgenomen , m. a. w. het moet stoffen uit den bodem 
opnemen. De wijze, waarop het schimmelweefsel niet slechts als een 
mantel den wortel omgeeft , maar ook de cellen van de opperhuid 
geheel omspint , toont ons aan , hoe gemakkelijk stoffen uit het schim- 
melweefsel in deze cellen der boomwortels en ook omgekeerd uit deze 
laatste in het schimmelweefsel kunnen overgaan. 
In het hier behandelde geval hebben wij dus met een merkwaardig 
geval van symbiose te doen : met eene symbiose van eene schimmel- 
plant en een zoo hoog mogelijk ontwikkeld plantaardig organisme, ’t Is 
zeker een der meest onverwachte ontdekkingen, die in den laatsten 
tijd gedaan zijn , des te meer verrassend , omdat het hier een zoo alge- 
meen voorkomend geval van symbiose betreft, dat men geneigd zou 
zijn te vragen : hoe kan het , dat dit geval niet eerder ontdekt is 
geworden ? 
Laten wij de verhouding tusschen de beide plantaardige compagnons 
eens nader bespreken. 
Wat vooreerst de schimmelplant aangaat: uit de geheele wijze, 
waarop deze zich vestigt aan den wortel des booms en met haar weefsel 
daarin doordringt , blijkt wel , dat het haar werkelijk , evenals een 
gewone parasiet , om organische stoffen te doen is , die zij uit den 
boom opneemt. En evenals alle parasitische schimmels , zal zij hoofd- 
