EENE NIEUWE WIJZE VAN BLEEKEN. 
Ongeveer honderd jaren zijn voorbijgegaan , sinds de fransche schei- 
kundige berthollet voor het eerst voordeel leerde trekken van de 
bleekende werking van chloor. In 1785 toch begon hij lompen te 
bleeken door ze bij afwisseling in chloorwater (eene oplossing van 
chloor in water) , in verdunde loogen en in verdund zwavelzuur te 
dommelen; in 1789 werd onder zijne leiding het eerst eau de Javelles 
of bleek water gemaakt. Even buiten Valenciennes (binnen de stad was 
het verboden) werd weldra eene bleekerij opgericht, waarin de door 
berthollet gemaakte toepassing in het groot werd uitgevoerd en die 
men dus eenige jaren later eene Berthollerie zou hebben genoemd. 1 
Dat van eau de Javelles of van eenig ander bleekwater en van 
chloorkalk of bleekpoeder de grondstof chloor het werkzaam beginsel 
is, is algemeen bekend, getuige de naam » chloor” door den leek 
dikwijls aan bleekpoeder gegeven. De werking van dit chloor bestaat 
hierin , dat het zich met het eene bestanddeel van water , met de 
waterstof namelijk , verbindt , en dat het tweede bestanddeel van het 
water , de zuurstof , thans de organische stoffen , waardoor de weefsels 
gekleurd zijn , vernielen kan. 
Te Rijssel, op eenen geringen afstand van Valenciennes, wordt het- 
zelfde beginsel thans in eenen geheel nieuwen vorm toegepast. De 
firma Scrive , Hermite & Co. brengt linnen weefsels of garens namelijk 
in eene oplossing van magnesiumchloride en voert hierdoor vervolgens 
eenen galvanischen stroom. Tengevolge van de scheikundige werkingen , 
welke deze stroom voortbrengt of waarvan hij de aanleiding is , wordt 
ook hier zuurstof vrijgemaakt, waardoor het linnen gebleekt wordt. 
Het groote voordeel, uit een finantieel oogpunt namelijk, bestaat 
1 In Gilbert’s Annalen 43 (1813) worden een aantal namen genoemd, die destijds in 
de scheikundige bleekerijen in zwang waren : du Berthollet voor chloorwater , Bertholler 
voor den arbeid, Berthollerie voor de plaats waar hij werd uitgevoerd, Bertholleurs voor 
de werklieden , en Berthollimeter voor het werktuig , waar aaede de sterkte van du 
Berthollet werd bepaald. 
