WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
STERREKUNDE. 
Een nieuwe ster in de nevelvlek van Andromeda. — Dit zeer opmerkelijk 
verschijnsel houdt sedert eenige weken de aandacht van alle sterrekundigen bezig. 
Den 31 Augustus deelde de heer hartwig uit Dorpat aan verschillende sterrewachten 
mede dat hij in het centrum van de bekende nevelvlek van het sterrebeeld Andro- 
meda eene verdichting had waargenomen , zich verloonende als een ster van de 
7 (,e grootte. Sedert is gebleken dat dit verschijnsel reeds iets vroeger op meer dan 
eene sterrewacht is waargenomen. De nevelvlek zelve is met het bloote oog aan 
den helderen hemel duidelijk als een wolkje zichtbaar en was reeds voor bijna 800 
jaren aan de Arabieren bekend. Kort na de uitvinding des verrekijkers richtte voor 
het eerst simon marris, in 1612, den zijnen daarheen. Met de machtige kijkers 
van den tegenwooraigen tijd vertoont zich de vlek als een nevel van lang gerekte 
spoelvormige gedaante, waarschijnlijk een ring, dien men van terzijde ziet. 
Zeer opmerkelijk zijn de mededeelingen van lord rosse, die den 7 September de 
nieuwe ster voor het eerst zag, en wel met eene geelachtig roode kleur, die eene 
scherpe tegenstelling vormde met de nevelvlek zelve. Maar bovendien heeft hij mede- 
deelingen gedaan van vroegere waarnemingen derzelfde nevelvlek met eenen zesvoets 
refractor, die schijnen te pleiten voor eene zekere veranderlijkheid van de nevelkern. 
Zoo zag hij den 18 December drie nieuwe sterren in de nabijheid van de kern en 
nam deze ook den 15 ' lJn waar. Op den 16 September 1852 zag hij de kern zeer 
scherp en vermoedde een punt in het centrum van den grooten nevel. Den 15 Oc- 
tober 1855 meende hij bij sterke vergrooting verscheidene sterren rondom de kern 
te zien. Iets dergelijks schijnt voort te vloeien uit teekeningen, gemaakt op andere 
dagen in 1856, 1857, 1861 en 1862. Bestaat die veranderlijkheid in de helderheid 
werkelijk, dan kan eene massa waarin deze binnen zoo korten tijd plaats grijpt, 
niet bijzonder groot zijn ; ook plaatsverandering zoude eene grootere nabijheid aanduiden. 
Lord rosse zag met een klein prisma van een spectroskoop een samenhangend 
spectrum. Echter had hij, even als de heer böddcher, den indruk dat het licht 
daarin zeer ongelijk verdeeld was. 
Ook HUGGINS zag de ster, die hij als van 8 ste of 9 de grootte schatte, oranje- 
2 
