14 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
leden dezer familie die in de zee leven , o. a. de zeestekelbaars ( Spiuachia vulgaris) 
die in de Noord- en Oostzee voorkomt. Dit viscbje gebruikt voor zijn nest planten- 
deelen , die het aan zeewier of aan palen vasthecht , zoodat het nest den vorm heeft 
van een ronde klomp van 5 — 8 cm. middellijn. In dit nest legt het wijlje in Mei 
of Juni de eieren, daarna omgeeft het mannetje het nest met witte zijdeaclitig 
glinsterende draden. 
Wat die draden zijn en waar zij ontstaan, is nu door möbitjs nader onderzocht. 
Het zijn fijne slijmdraden, tot bundels van 0,12 a 0,18 mm. dik vereenigd. Het slijm 
ontstaat in de nier (alleen bij het mannetje) en wel in de epitbeecellen der pis- 
kanaaltjes. De slijmvorming in die cellen is tot den voortplantingstijd beperkt; in 
andere saizoenen hebben die cellen het gewone uiterlijk. Uit de nier komt dat slijm 
in de pisblaas, waaruit het dan, als deze daarmede gevuld is , als een kleverige draad 
naar buiten uitpuilt. Het mannetje behoeft dan slechts een aantal malen rondom het 
nest te zwemmen om de draden uit zijn lichaam en om het nest te spinnen. Merk- 
waardig is bij deze ontdekking vooral het feit dat de nier, een orgaan dat anders 
slechts tot verwijdering van de eindproducten der stofwisseling dient, hier tijdelijk 
de functie van slijmbereiding op zich neemt. Bij andere dieren die slijm als materiaal 
voor nesten gebruiken, o. a. de bekende zwaluwen ( Collocalia ) die de eetbare vogel- 
nestjes bouwen, ontstaat het slijm in de speekselklieren. Slijmvorming in de speeksel- 
klieren is iets zeer gewoons en komt bij alle dieren , die speekselklieren bezitten , 
in meer of mindere mate voor. ( Schriften des naturwiss. Vereins für Schleswig- 
Holstein. VI, 1, 56). d. h. 
De assimilatie van het ijzer. — Onder den naam van chlorose is een ziekte- 
toestand bekend , waarbij de vorming van roode bloedkleurstof , van haemoglobine, 
niet normaal plaats heeft en dientengevolge verschillende stoornissen ontstaan. Een 
zeer gebruikelijk geneesmiddel bij die ziekte is ijzer. Van het toedienen van ijzer- 
verbindingen in een of anderen vorm heeft men dan ook dikwijls groot succes gezien. 
Het lag nu voor de hand om aan te nemen dat het ingenomene ijzerzout in het 
bloed overging en als noodzakelijk bestanddeel van het haemoglobine tot vorming 
van die stof medewerkte. 
In lateren tijd is echter gebleken dat de ingenomen ijzerzouten volstrekt niet in 
het bloed overgingen. Zelfs werd aangetoond dat wanneer ijzerzouten in het bloed 
gebracht werden langs kunstmatigen weg, zij vergiftig werkten. 
In dien stand van zaken legde btjnge zich de vraag voor: In welken vorm wordt 
door het normale lichaam het ijzer opgenomen P Waaruit vormt zich het haemoglobine? 
Alle lichaamsbestanddeelen van het wordend kuiken ontstaan uit de in het ei aan- 
wezige stoffen. Evenzoo krijgt de zuigeling geen ander voedsel dan melk. In beiden 
ontstaat normaal bloed. Ei en melk moeten dus ijzerverbindingen bevatten waaruit 
haemoglobine kan ontstaan. 
Btjnge onderzocht nu vooreerst eidojer, en vond dat het ijzer daarin niet voor- 
