WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
29 
neer zij zich binnenshuis in een afzonderlijk vertrek, als wanneer zij zich buiten op 
den beganen grond of onder een afdak of op een 29 M. hoogen toren aan regen en 
wind blootgesteld bevonden , nam de hoeveelheid scheikundig gebonden stikstof lang- 
zamerhand aanmerkelijk toe. Contróle-proeven omtrent de hoeveelheid dier stof, 
welke zich in den gevallen regen bevond, en omtrent de hoeveelheid ammonia, die 
door de poreuze stoflen kon zijn verdicht, toonden aan, dat de vermeerdering grooter 
was dan door deze omstandigheden kon zijn veroorzaakt. Ook waren de stikstof- 
verbindingen niet eenvoudig van bouw, maar meer samengesteld zooals die, wplke 
ten gevolge van de stofwisseling in de levende organismen ontstaan. 
Bovendien hadden proeven met klei en zand in dichte glazen flesschen met gesle- 
pen stoppen denzelfden uitslag, en eindelijk werd de vermeerdering der stikstof- 
verbindingen verhinderd door klei en zand gedurende twee uren tot 100° te ver- 
warmen, ze vervolgens aan eenen stroom van heeten waterdamp bloot te stellen en de 
lucht, die daarop in de flesschen drong, te laten strijken door proppen van met 
glycerine gedrenkte en vooraf tot 130° verhitte boomwol. d. v. c. 
AARDKUNDE. 
De diepste boorput. — De diepst geboorde put bevindt zich bij Schladebach in 
de nabijheid van het station Kötschau in de streek van Merseburg. Bij den aanvang 
van dit jaar bereikte zij de diepte van 1392 M. , in welke volgens waarnemingen met 
een opzettelijk daarvoor ingerichten thermometer eene temperatuur van 49° C. 
heerschte. Bij gestadige warmtetoeneming naar de diepte zou men bij ongeveer 
3000 M. eene temperatuur van 100° C. vinden. (Humboldt , Dec. 1885 S. 1885). 
D. L. 
PLANTKUNDE. 
Bladgroen in Neottia Nidus avis. — In de cellen van deze bleekbruine, sapro- 
phylische en nagenoeg bladerlooze Orchidee laat het microscoop geen bladgroen- 
korrels waarnemen. Hare bruine kleur is gebonden aan hoekige, dikwijls spitsige 
lichaampjes, die in het protoplasma liggen. Doch zoo men een stuk der plant in 
alcohol, of in water van 60° C. of hooger dompelt en zoodoende doodt, zoo ziet 
men het terstond groen worden. Verwarming in lucht tot boven de temperatuurgrens 
van het leven heeft hetzelfde gevolg. In dit opzicht komt het vogelnestje overeen 
met de Diatomeeën, en in zekere mate ook met de bruinwieren van het geslacht 
Facits. Deze laatste laten echter, in heet water gedompeld , hierin merkbare hoeveel- 
heden eener bruine kleurstof overgaan, iets wat bij Neottia en de Diatomeeën niet 
werd opgemerkt. Doodt men Neottia , door haar in water te dompelen, waaraan men 
eene voldoende hoeveelheid vergif heeft toegevoegd , b.v. bittere amandel-olie , zoo 
wordt zij eveneens groen. 
De vraag, of in de levende plant de groene en de bruine kleurstof gemengd zijn, 
