32 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
PHYSIOLOGIE. 
Het openen en sluiten der mosselschelpen. — Pawlow heeft in het labora- 
torium te Breslau deze bewegingen bestudeerd aan de groote zoetwatermossel , 
Anodonta cygnea , en is daarbij tot zeer merkwaardige resultaten gekomen. De 
beide sluitspieren van de mossel staan elk voor zich onder het beheer van een zenuw- 
knoop. De voorste zenuwknoop zendt bewegingszenuwen naar de voorste sluitspier; 
de achterste knoop zendt dergelijke zenuwen naar de achterste sluitspier. Prikkeling 
van die zenuwen bewerkt samentrekking der sluitspieren. (Die samentrekking kan 
tot stand komen langs reflectorischen weg van uit de gevoelszenuwen van den mantel 
of de kieuwen.) Maar behalve die eigenlijke bewegingszenuwen gaan er nog van den 
voorsten zenuwknoop (niet van den achtersten) andere zenuwen naar de beide sluit- 
spieren , wier prikkeling de samengetrokken spier doet verslappen. Hoe die verslappende 
zenuwen op de spier werken is nog niet aangetoond ; zooveel is zeker dat zij direct 
met de spiervezel zelf in verband moeten staan en niet door bemiddeling van periphe- 
rische zenuwcellen werken , daar deze in de sluitspieren niet voorkomen. In ieder 
geval blijkt uit pawlow’s onderzoek dat wij hier met een zeer samengesteld mecha- 
nisme te doen hebben. (Pflüger’s Archiv für Physiologie , XXXVII. 6). 
D. H. 
Vergiftige mosselen. — Voor eenige weken deelden de dagbladen mede boe te 
Wilhelmshaven verscheidene gevallen van vergiftiging (waarvan vier met doodelijken 
afloop) waren voorgekomen tengevolge van het eten van gewone mosselen ( Mytilus 
edulis ). Uit het onderzoek van deze zaak , dat gedeeltelijk te Wilhemshaven door 
SCHMIDTMANN, gedeeltelijk te Berlijn door virchow, salkowski en brieger heeft 
plaats gehad , is nu het volgende gebleken. In de mosselen was aanwezig een zeer 
sterk werkend giftig alkaloïd (C 6 H 15 N 0 2 ), benevens nog twee minder giftig wer- 
kende stoffen. Normale mosselen bevatten deze vergiften niet, doch door het verblijf 
in een bepaald gedeelte van de Wilhelmshavener haven, waar het water zeer sterk 
met dierlijken afval verontreinigd is, worden zij binnen veertien dagen vergiftig. 
Mosselen die op deze wijze vergiftig gemaakt zijn, verliezen het vergift weer in 
korten tijd door het verblijf in zuiverder water. De mossel schijnt dus de in het vuile 
water voorkomende giftige stoffen op te nemen en in haar lichaam zonder merkbare 
schade voor zich zelf op te stapelen. Trouwens de mogelijkheid bestaat ook, dat die 
vergiften eerst in het lichaam van de mossel zelf, onder den invloed der door hel 
vuile water gewijzigde levensomstandigheden ontstaan. ( Deutsche Medic. Wochen- 
schrift. 31 Dec. 1885). D. h 
