34 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
3°. De komeet door winnecke ontdekt in 1858 , die verscheidene malen reeds na 
hare ontdekking is waargenomen. Zij komt terug in de maand Augustus, maar is 
met het bloote oog niet zichtbaar. 
De vierde zou de komeet van biela zijn. Maar het schijnt dat deze bij eene 
ontmoeting met den November-ring van meteoren , die haar baan snijdt, is uiteengespat. 
v. d. V. 
NATUURKUNDE. 
Veranderingen in den El. weerstand van metaaldraden door het op- en af- 
winden daarvan. — Hopps ( Philosophical magazine (5) XVIII p. 433) heeft deze 
waargenomen bij het maken van wederstandsrollen voor étalons en ze daarna metho- 
disch onderzocht bij draden van verschillende metalen. Hij heeft gevonden dat zij 
slechts gedeeltelijk te verklaren was door de verlenging en verdunning der draden, 
welke door de spanning bij het opwinden werden teweeggebracht. Bijna geheel was 
dit het geval bij looddraad , slechts voor een zéér klein deel — ruim 18 pet. der 
waargenomen verandering — bij ijzerdraad. Draden van andere metalen lagen in 
dit opzicht tusschen deze beide in. ln. 
Doorgang van het licht door „troebele” middenstoffen. — Om deze en de 
verschillende kleuren , die het licht daardoor verkrijgt , zeer duidelijk zichtbaar te maken, 
ook door projectie , raadt speak pakker in eene mededeeling aan de American Associa- 
tion , in hare bijeenkomst van 1885 , aan zich te bedienen van eene oplossing van natrium- 
hyposulfiet in water, één gram van hel zout in een liter van het water, die, door 
een weinig zoutzuur of zwavelzuur ontleed , een precipitaat geeft dat zich zeer lang- 
zaam vormt, zoodat men de kleur achtereenvolgens door allerlei tinten heen ziet 
veranderen. ln. 
De voortplanting van het geluid. — De HH. violle en vautier hebben door 
proeven, verricht met behulp van de buizen der waterleiding tusschen Rochefort en 
Grenoble, omtrent de voortplanting van het geluid in cilindervormige buizen eenige 
punten uitgemaakt, die nog in het onzekere waren gebleven sedert regnatjlt dit 
onderwerp behandelde. 
De geluidsgolven werden voortgebracht door pistoolschoten; hel bleek daarbij dat 
in 27,3 seconde het geluid een weg van 12,75 KM. had afgelegd en dat het dan nog 
volkomen waarneembaar was. Men hoorde een doffen en korten slag, evenals of er 
in de verte in de lucht iets ontplofte. En op hetzelfde oogenhlik , waarop dit geluid 
werd vernomen , voelde men tegen het oor een hevigen luchtstoot. 
Op grooteren afstand verneemt men niets anders dan dezen luchtstoot, die intusschen 
op 50 KM. afstand nog duidelijk waarneembaar is. Hij is krachtiger zelfs dan die, 
welke de meeste volkomen waarneembare tonen van muziekinstrnmenten uitoefenen, 
en toch hoort men volstrekt niets meer ( Acad . des Sc. de Paris. Séance du 
11 Janv. 1886). v. d. v. 
