WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
43 
vervolg van zijne daarin vermelde proefnemingen en beschouwingen geeft in hetzelfde 
tijdschrift, (2) V p. 64. Tot ons leedwezen moeten wij het hierbij laten, omdat dit 
laatste opstel voor een kort uittreksel geheel ongeschikt is. LN. 
Over de kenmerkende krommen en oppervlakten van elektrische gloei- 
lampen. — Onder dezen , enkel voor mathematici verstaanbaren titel geeft I. A. Fleming 
belangrijke deductiën aangaande de betrekking tusschen de elektromotorische kracht 
van den stroom, die een gloeilamp lichten doet, haar nuttig effekt, dat is het aantal 
lichteenheden , die zij daarbij levert voor elke paardekracht van den motor, baar 
geleidingsweerstand , haar lichtkracht en haar gemiddelde duur ( Philosophical magazine 
(5) XIX p. 368). Wij geven hier de voornaamste van zijn uitkomsten weder. 
1°. De gemiddelde duur eener lamp is omgekeerd evenredig met de vijfentwintigste 
macht van de elektromotorische kracht des strooms die haar lichten doet. 
2°. Het nuttig effekt is recht evenredig met den tweedemachtswortel uit de negende 
macht van die elektromotorische kracht. 
3°. De lichtkracht is evenredig met de zesde macht van de stroomsterkte , dus 
ook van de elektromotorische kracht, daar toch de weerstand in de lamp, terwijl 
zij goed lichtend is, slechts geringe veranderingen ondergaat. 
Dus is de gemiddelde duur in omgekeerde reden van den vierdemachtswortel uit 
de vijfentwintigste macht van het nuttig effect en met dien wortel uit de zeven- 
tiende macht van de lichtkracht. 
Uit dit alles leidt eleming nog af, dat de kosten voor de vernienwing der lampen 
17,4 pet. van de totale kosten van het licht eener gloeilamp moeten bedragen en 
stipt daarbij aan, dat deze waarde vrij wel overeenkomt met die welke EDISON, 
zeker door de praktijk geleid, heeft aangenomen, namelijk 16 pet. 
Toch meenen wij hier te moeten waarschuwen tegen een al te onbeperkt ver- 
trouwen op deze uitkomsten , voor de werkelijkheid. De schrijver toch maakt zich 
zijn taak gemakkelijk door altijd slechts te spreken van »de elektromotorische kracht” 
en dus geen onderscheid te maken tusschen de vrij wel standvastige van gewone 
elementen of accumulatoren en de onophoudelijk afwisselende van Magneto’s en Dy- 
namo’s. Wat verstaat hij door »de” elektromotorische kracht van deze laatsten? 
Het benaderd maximum bij eiken stroomstoot, gelijk dit wordt aangewezen door 
een magnetischen rheometer, of het ongeveer gemiddelde daarvan, dat een volta- 
meter aanwijst? Hij zegt dit niet. En toch is het groote onderscheid tusschen beider 
werking reeds voor lang ondervonden in zijn eigen land, toen, wij meenen preece 
zag dat lampen, die een bepaalde lichtkracbt door accumulatorenstroom konden 
geven, uren achtereen zonder eenigen hinder, in korten tijd bezweken toen men ze 
tot dezelfde lichtkracht wilde brengen door den stroom, en vooral door de wissel- 
stroomen, van een dynamo. LN. 
Figuren van Nobili, voortgebracht onder den invloed der magneetkracht — 
Stschegliaeff [Journal de la Sociëté physico-chimique Russe XVII p. 1) plaatste 
