WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
51 
NATUURKUNDE. 
Adhaesie van water aan glasoppervlakten bij verschillende temperaturen. — 
Deze is verleden jaar onderzocht door bunsen ( Wiedemann’s Annalen XXIV , S. 321) 
met gedeeltelijk verrassende resultaten. Hij volgde daarbij eene methode, vrij wel 
overeenkomende met die, welke bottomley (dit Bijblad 1885, bl. 74) volgde bijzijn 
onderzoek van de condensatie van gassen aan glasoppervlakten. Tot de opmerkelijkste 
van zijne uitkomsten behoort zeker wel die, dat glasdraden, welke door langdurige 
aanraking met droog koolzuur bij eene temperatuur van 508° C. volkomen gedroogd 
waren, bij gewone temperatuur volstrekt niets van dit gas aan hunne oppervlakte 
verdichten. Zoodra er met het koolzuur waterdamp wordt gemengd , begint die ver- 
dichting en gaat langzaam voort, zoodat nu dezelfde draadbundel na 43 uren ruim 
48 cM 3 gas verdicht had en vasthield. Eerst na 40 dagen had die verdichting haar 
maximum bereikt. Het. is btjnsen gelukt om de dikte te bepalen der waterlagen , 
die daardoor bij verschillende temperaturen zich aan het glas hechten , en met behulp 
daarvan en van het feit, dat bij een zijner proeven zulk een laag een volume kool- 
zuur bleek te hebben geabsorbeerd, dat 2153 malen grooter was dan dat, ’twelk dit 
water had kunnen opnemen zonder den invloed der moleculaire aantrekking, het 
besluit minstens zeer aannemelijk te maken dat die aantrekking een drukking van 
eenige honderden dampkringen teweeg brengen kan. 
Wij berichten hier aangaande deze uitkomsten , ook om nu daarbij te kunnen 
voegen dat duhem ( Journal de physique (2) V, p. 103) deze zelfde verschijnselen 
aan een geheel verschillend onderzoek heeft onderworpen. Het mathematisch-theoretische 
namelijk. Van de grondslagen der thermodynamica uitgaande komt hij tot vergelij- 
kingen, die in het algemeen met de uitkomsten van bunsen overeenstemmen, al 
zeggen zij ook ongelijk veel minder dan deze. ln. 
Veerkrachts-modulus van het ijs. — Teowbkidge en mac bae hebben deze 
bepaald ( American Journal of Science XXIV, p. 349) op drie verschillende wijzen : 
door de lengtetrillingen, door de dwarstrillingen en door de doorbuiging van een 
ijsstaaf, die aan het eene uiteinde bevestigd was en aan het andere met gewichten 
werd bezwaard. Bij temperaturen, die afwisselden tusschen — 3° en — 13° C. vonden 
zij door de eerste methode 86. 10 9 , door de tweede 61. 10 9 en door de derde 84. 10 9 . 
In deze laatste uitkomst meenen zij het meeste vertrouwen te mogen stellen. Bere- 
kent men daarpaar de voortplantingssnelheid van het geluid in het ijs, dan komt 
er voor deze 2900 M. in de seconde of ongeveer 9maal die in de lucht. ln. 
Nieuwe weerstandsthermometer. — Mendenhall (. American Journal of 
Science XXX, p. 114) beschrijft zulk een werktuig. Het is een gewone kwikther- 
mometer, die zich alleen van eiken anderen onderscheidt door iets grootere afme- 
tingen. en door dat twee platinadraden door het glas heen met het kwik in aan- 
