) 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 55 
en als men niet ventileert, de thermometer op de breedte van St. Petersburg 0°.5 C. 
te hoog aan. Door een ventilatie van den blikken koker , die twee meters snelheid 
heeft en één minuut duurt, kan men de fout tot -f- 0°.1 verminderen. 
Hangt men in de houten kast, op de plaats van den door blik omgevenen , een vrijen 
thermometer , wiens bol met roet is zwart gemaakt , dan wijst die onder gelijke omstandig- 
heden 1°.4 te hoog , terwijl m.en , door den thermometer een snelle draaiende beweging 
te geven , de fout tot op minder dan de helft kan verminderen. Is daarentegen de 
bol verguld, dan zijn de aanwijzingen in rust slechts 0°.2 , in beweging 0°.1 hooger 
dan de ware temperatuur van de lucht. Maar na zonsondergang keeren, op heldere 
dagen , deze verhoudingen om ; dan wijzen , als men niet ventileert en in rust , de 
thermometer in den blikken cilinder en de vergulde 0°.2 te laag en de zwartge- 
maakte 1°; zij stijgen, bij ventilatie en draaiende beweging, de beide eersten tot de 
ware temperatuur, de laatste tot ongeveer 0°.2 daar beneden. 
Als t de ware, t' de gemiddelde temperatuur is, zooals die wordt waargenomen 
bij twee thermometers , de eene verguld , de andere met roet bedekt en beide met 
een snelheid van 10 meters zich bewegende, dan is, volgens de waarnemingen van 
den heer wild t = t' — 0.15 (t — t'). (H. wild, Petersb. Repertorium für Mete- 
orologie. Bd. X, N°. 4). v. d. v. 
PHYSIOLOGIE. 
De gevoeligheid van het reukzintuig. — Reeds langen tijd geleden heeft valentin 
de hoeveelheden getracht te bepalen die er van sommige riekende stoffen noodigzijn 
om een merkbare reukgewaarwording teweeg te brengen. Hij vond die hoeveelheden 
o. a. voor broom 1 / 600 milligram, voor zwavelwaterstof Vsooo mgr, , voor rozenolie 
V20000 m g r - Fischer en penzoldt hebben onlangs dergelijke proeven gedaan en 
daarbij nog sterker riekende stoffen gebruikt , waarbij zij , zooals trouwens te ver- 
wachten was, tot veel kleinere cijfers zijn gekomen. Hunne methode bestond in 
hoofdzaak hierin , dat in een daartoe geschikte kamer de riekende stof met een 
spray-toestel werd verdampt en de lucht daarmede zorgvuldig gemengd , waarna de 
onderzoeker de kamer binnentrad om den reuk te beoordeelen. Zoodoende laat zich 
uit het luchtvolume in de kamer in verband met de hoeveelheid verdampte stof 
berekenen , welk gehalte de lucht aan die stof moet hebben om een merkbare reuk- 
gewaarwording te weeg te brengen. Daar de hoeveelheid lucht, die bij een inademing 
met het reukslijmvlies in aanraking komt, op 50 C. cm. kan worden geschat, kan 
de absolute hoeveelheid riekende stof dan gemakkelijk worden berekend. ÏTscheb. 
en penzoldt gebruikten nu chloorphenol en mercaptaan en vonden dat van het 
eerste V4600000 m g r - en van het mercaptaan zelfs 1 / 46 ooooooo m g r - door den reuk kan 
worden waargenomen. Welk een gevoelig reagens het reukslijmvlies voor sommige 
stoffen is, blijkt als men deze cijfers vergelijkt met de hoeveelheden die door de 
spectraalanalyse aantoonbaar zijn, die o. a. voor het natrium door KIRCHHOEF en 
