WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
67 
nevens de namen der gassen, onder a de tweede machtswortel uit de gevonden 
constante en onder b de brekingsaanwijzer van het gas is opgeteekend volgens de 
uitkomsten van mascabt, alles bij 0° en 760 mM. 
a b 
Dampkringlucht 
1,000293 
1,0002927 
Waterstof 
132 
1387 
Koolzuur 
492 
4544 
Kooloxyde 
547 
5350 
Stikstof-protoxvde 
579 
5159 
Ethyleen 
728 
7200 
Zwavelkoolstof 
145 
1478 
Zwavelig zuur 
477 
7040 
Zwavelaether 
372 
1537 
Chlorethyl 
766 
1674 
Broomethyl 
778 
1216 
Men ziet dat voor de vier laatstgenoemde gassen de vergelijkbaarheid der onder 
a en b genoemde grootheden geheel ophoudt. ln. 
SCHEIKUNDE. 
Het rans worden van boter. — In de eerste plaats heeft duclaux ( Compt . 
rend. CII 1022) de samenstelling van verscheidene monsters zuivere boter uit ver- 
schillende departementen afkomstig medegedeeld. Normandische boter, die in Februari 
op de tentoonstelling in het Nijverheidspaleis was ingezonden , bevatte gemiddeld : 
normale oleïne , margarine en stearine 93 pet., butyrine 4,4 pet., caproïne 2,5 pet., 
caproyline en caprine 0,1 pet. 
Vervolgefis ( e . I. 1077) spreekt hij over de oorzaak , die boter rans doet worden. 
Microben schijnen dit niet op haar rekening te hebben; D. komt tot dit besluit, 
omdat in boter , die eene reis naar Brazilië heen en terug gemaakt had , de hoeveel- 
heid vrije vetzuren 10 a 20 maal grooter was dan in versche boter, terwijl de stik- 
stofhoudende stoffen (caseïne b. v.) nog aanwezig waren , en in het water dat er 
uitlekte, geen mikroben voorkwamen. Terwijl 1 KG. van de versche boter 0,005 & 
0,01 G. vrije zuren bevatte (hetgeen niet hindert in het gebruik), was de hoeveel- 
heid hiervan tot 1 a 1,5 G. toegenomen. De vrije zuren werken reeds lastig, als de 
hoeveelheid 0,02 a 0,03 G. op één KG. boter bedraagt. 
Behalve water heeft ook zuurstof schuld aan het bederf der boter, vooral wanneer 
de boter in het/licht staat. Bij de oxydatie ontstaat behalve kooldioxyde o. a. mieren- 
zuur. Zout en borax houden de verandering tegen. Dat men in sommige streken met 
goed gevolg de melk karnt, nadat zij een weinig zuur geworden is, ligt waarschijnlijk 
hieraan, dat er dan geen vrije zuurstof maar koolzuur aanwezig is. D. geeft in over- 
weging de boter met koolzuurhoudend water af te wasschen. Ook schimmelplanten 
enz., die haar myceliën in de boter ontwikkelen, doen veel kwaad. 
P. v, Q, 
