WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
7i 
mond- en keelholte, ongeveer 16 maal per minuut, ten gevolge waarvan deze deelen 
afwisselend met water gevuld en weer ontledigd worden. Het slijmvlies van de keel 
is dicht bezet met draadvormige uitsteeksels, gelijkende op de vlokken van den zoog- 
dierdarm, en die rijkelijk van bloedvaten voorzien zijn. Deze organen kunnen, evenals 
de kieuwen van een visch , als ademhalingswerktuigen dienst doen , door dat het 
daarin aanwezige bloed aan het omringende water zuurstof onttrekt en koolzuur af- 
geeft. Water waarin zulke schildpadden (ondergedompeld) vertoefden , bleek dan ook 
na eenige uren aanmerkelijk armer aan zuurstof en rijker aan koolzuur geworden te 
zijn. En door opzettelijke proeven werd uitgemaakt, dat hieraan de huidademhaling 
geen deel had , welke wijze van ademhaling trouwens ook bij deze schildpadden 
met hun lederachtige huid vrij zeker niet noemenswaard is. {American Naturalist 
XX, 233; Hef. Biol. Centralbl. VI, 213). d. h. 
Ptomaïnen. — Een kort, doch lezenswaardig opstel daarover komt voor in Der 
Naturforscher 1886, S. 217. Wij vermelden daaruit alleen dat de heer mabino 
ztjco opgegraven lijken heeft onderzocht volgens de bij de gerechtelijke lijkschou- 
wingen gebruikelijke methode, en daarbij slechts twee ptomaïnen gevonden heeft, 
van welke het niet te vreezen is dat een ervaren scheikundige ze voor planten- 
alkaloiden zal aanzien. Ook wordt gesproken over de mogelijkheid dat de mikro- 
organismen, die, in het lichaam gekomen, bepaalde ziekteverschijnselen tevoorschijn 
roepen, dit doen door het voortbrengen van bepaalde ptomaïnen. — Wij merken hierbij 
aan , dat al dadelijk toen de zoogenaamde bacteriën-theorie der besmettelijke ziekten zich 
baan begon te breken, de meening verkondigd is dat de overbrenging van eene 
besmettelijke ziekte van den een op den ander te wijten zou zijn of aan het voe- 
dingsproces in het bloed van de daarin geraakte specifieke ziektebacteriën , ten 
gevolge waarvan in het bloed zekere giftige stoffen sui generis zouden ontstaan, óf 
wel niet zoo zeer aan de bacteriën zelven, als aan zulk eene stof, die door de bac- 
teriën uit het zieke lichaam zou worden medegenomen , en waarvan die bacteriën 
dus alleen de dragers zouden zijn. De veronderstelling, dat de bedoelde mikro-orga- 
nismen in het lichaam ptomaïnen zouden voortbrengen , is dus alleen in zoover 
nieuw, als men de door die kleine wezens voortgebrachte of overgebrachte ziek- 
makende stoffen onder de ptomaïnen rangschikt. d. l. 
Mannelijke en jvrouwelijke geboorten. — Het is bekend dat het aantal hart- 
slagen der vrucht een tamelijk vertrouwbaren grondslag biedt voor de bepaling van 
het geslacht des kinds. J. Bidabt te Santiago heeft kortelings de uitkomsten van 
honderd waarnemingen , die hij hieromtrent deed , bekend gemaakt. Hij komt tot 
het besluit, dat, als het getal geringer is dan 135, het kind in den regel manne- 
lijk, maar als dat getal meer dan 145 is, gewoonlijk vrouwelijk is. Hij kon op deze 
wijze in 92 van de 100 gevallen het geslacht met juistheid bepalen. Tusschen 135 
en 145 is de zaak twijfelachtig en kan men geene voorspelling doen. Thans merkt 
