WETENSCHAPPELIJK BTJBLAl). 
95 
de beelden vallen op verschillende kegels, zullen de punlen afzonderlijk gezien en 
dus onderscheiden worden , omdat hunne waarneming door middel van afzonderlijke 
zenuwvezels tot stand komt. De onderzoekingen van salzeb. en claude du bois 
reymond hebben deze beschouwing zeer waarschijnlijk gemaakt. Salzeb. bepaalde 
het aantal kegels in de fovea centralis en vond daarvoor ongeveer 140 op l / l00 vierk. 
mm. Du BOIS vond , dat wanneer op l / 100 vierk. mm. van de fovea 140 lichtende 
punten worden afgebeeld een gelijkmatig verlichte oppervlakte werd gezien. Alle naast 
elkaar staande kegels werden dan door licht getroffen. Wanneer echter 70 lichtende 
punten op 1 / 100 vierk. mm. van de fovea vielen, zag men alle punten afzonderlijk 
en geen homogeen verlichte oppervlakte. In dit laatste geval bevond zich tusschcn 
elke twee door licht getroffen kegels, één die niet werd aangedaan en tusschen de 
beide lichtbeeldjes kwam dus een donkere tusschenruimte tot bewustzijn. 
Hoe hebben wij ons nu de verdeeling der kegels in de randgedeelten van het 
netvlies te denken? 
Vooreerst staan hier de kegels ,' zooals door het mikroskoop kan aangetoond worden , 
verder uiteen. Ten anderen voorziet waarschijnlijk elke zenuwvezel niet één, maar 
verscheiden kegels. En eindelijk staan de bij éénzelfde zenuwvezel behoorende kegels 
niet in afzonderlijke groepjes bijeen, maar verspreid tusschen de kegels die bij andere 
zenuwvezels behooren. Daardoor wordt nu het waarnemen van vorm en omtrekken 
nog minder duidelijk dan het anders zou zijn, maar de waarneming van bewegingen 
wordt daardoor in hooge mate begunstigd. Wanneer een voorwerp in beweging is, 
verplaatst zich zijn beeld over het netvlies. Staan nu de kegels op de zoo even aan- 
geduide wijze, dan zal het zich verplaatsende beeld, van den eenen kegel op den 
naastliggenden overgaande, daarbij telkens komen op het gebied van een verschillende 
zenuwvezel , en zoodoende zal de verplaatsing beter tot bewustzijn komen , dan wan- 
neer de naast elkaar liggende kegels met eenzelfden zenuwvezel in verband stonden. 
Dat werkelijk de randgedeelten van het netvlies voor het waarnemen van bewe- 
gingen in hooge male geschikt zijn , daarvan kan ieder zich gemakkelijk overtuigen. 
Wanneer wij een voorwerp recht vóór ons fixeren, dan worden de voorwerpen ter 
zijde van ons, die op de randgedeelten van het netvlies worden afgebeeld , onduidelijk 
en niet scherp gezien. Ten opzichte van hunne vormen en omtrekken zijn wij, als 
het onbekende voorwerpen zijn , zeer in het onzekere. Doch zeer beslist nemen wij 
waar of zij in beweging zijn of niet, zelfs al zijn hunne bewegingen maar gering. 
Beweegt zich iets, b. v. een vliegend of kruipend insekt, ter zijde van ons, dan 
bemerken wij dat zeer spoedig, reeds voor dat wij bemerken wat het is dat zich 
beweegt. Willen wij dat laatste onderzoeken , dan moeten wij het oog op het voor- 
werp richten, d. i. het beeld van het voorwerp doen vallen op de fovea centralis 
van het netvlies. 
Een interessante proef over het gemakkelijk waarnemen van bewegingen met de 
Peripherie van het netvlies is onlangs door exner medegedeeld. Aan een slinger van 
1 — 2 seconden slingertijd is een lichtend voorwerp, b. v. een brandende kaars, be- 
